Bệnh nhược cơ (Myasthenia Gravis) là bệnh thần kinh tự miễn gây yếu cơ tăng dần trong ngày. Người bệnh thường khỏe vào buổi sáng nhưng mệt nhiều về chiều. Đặc điểm này được gọi là “sáng tươi – chiều héo”. Đây không phải bệnh thoái hóa cơ. Cơ bắp vẫn bình thường nhưng quá trình truyền tín hiệu thần kinh bị rối loạn.
Cơ chế bệnh nhược cơ là gì?
Ở người khỏe mạnh, chất dẫn truyền thần kinh Acetylcholine giúp cơ co lại theo ý muốn. Trong bệnh nhược cơ, hệ miễn dịch tạo kháng thể phá hủy thụ thể tiếp nhận Acetylcholine tại cơ. Khi thụ thể bị chặn, tín hiệu từ não không truyền hiệu quả đến cơ bắp. Hậu quả là yếu cơ xuất hiện dù cơ không bị tổn thương cấu trúc.
Vì cơ chế này, bệnh nhược cơ được điều trị tại chuyên khoa Nội thần kinh, không phải khoa Cơ xương khớp.
Triệu chứng điển hình của bệnh nhược cơ
Triệu chứng thường tăng khi gắng sức và giảm khi nghỉ ngơi. Dấu hiệu sớm hay gặp nhất là sụp mi một hoặc hai bên. Người bệnh có thể nhìn đôi do yếu cơ vận nhãn. Yếu cơ có thể không đối xứng trong giai đoạn đầu. Khi bệnh tiến triển, người bệnh khó nói, nuốt dễ sặc hoặc yếu tay chân.
Nếu không điều trị, bệnh có thể gây suy hô hấp nguy hiểm.
Ai dễ mắc bệnh nhược cơ?
Nữ giới có nguy cơ mắc bệnh cao hơn nam giới. Phụ nữ thường khởi phát trước 40 tuổi. Nam giới thường phát bệnh sau 60 tuổi. Sự khác biệt này liên quan đến yếu tố miễn dịch và nội tiết.
Vai trò của tuyến ức trong điều trị nhược cơ
Tuyến ức liên quan trực tiếp đến quá trình tạo kháng thể bất thường. Phẫu thuật cắt tuyến ức có thể giúp cải thiện triệu chứng. Phẫu thuật thường hiệu quả ở bệnh nhân dưới 55 tuổi. Ở người lớn tuổi, lợi ích không rõ rệt và nguy cơ cao hơn. Quyết định mổ cần được đánh giá kỹ lưỡng.
Thuốc cần tránh ở người bệnh nhược cơ
Một số thuốc có thể làm nặng triệu chứng nhược cơ. Thuốc an thần và thuốc giãn cơ có thể ức chế dẫn truyền thần kinh. Một số kháng sinh nhóm Macrolid cũng có nguy cơ làm yếu cơ nặng hơn.
Người bệnh phải thông báo tình trạng nhược cơ trước khi dùng bất kỳ thuốc nào. Tự ý dùng thuốc có thể gây cơn nhược cơ cấp và suy hô hấp.
Điều trị và sinh hoạt đúng cách
Điều trị nhược cơ chủ yếu bằng thuốc kháng men Cholinesterase và thuốc ức chế miễn dịch. Thuốc giúp tăng hiệu quả truyền tín hiệu thần kinh và giảm kháng thể có hại.
Vật lý trị liệu không nhằm tăng cơ lực mà hỗ trợ chức năng hô hấp. Dinh dưỡng đầy đủ giúp duy trì sức đề kháng. Người bệnh yếu cơ họng cần ăn chậm và nuốt kỹ để tránh sặc. Ổn định tâm lý đóng vai trò quan trọng trong kiểm soát bệnh lâu dài.
Bệnh nhược cơ là rối loạn truyền tin giữa thần kinh và cơ bắp. Bệnh có thể kiểm soát nếu phát hiện sớm và tuân thủ điều trị. Hiểu rõ cơ chế bệnh giúp người bệnh chủ động bảo vệ sức khỏe và hạn chế biến chứng nguy hiểm.
