MRI khớp gối là phương tiện chẩn đoán hình ảnh có độ chính xác cao. Tuy nhiên, đây cũng là kỹ thuật dễ gây nhầm lẫn nếu người đọc thiếu kinh nghiệm. Việc chỉ dựa vào một lát cắt đơn lẻ có thể dẫn đến chẩn đoán sai. Trong nhiều trường hợp, sai sót này còn kéo theo chỉ định phẫu thuật không cần thiết.
Bài viết dưới đây tổng hợp kinh nghiệm lâm sàng từ BS. Phan Châu Hà. Mục tiêu là giúp bác sĩ và học viên y khoa đọc MRI khớp gối một cách logic và chính xác hơn.
Nhận diện tín hiệu ACL đúng cách để tránh chẩn đoán nhầm
Một lỗi thường gặp là so sánh ACL với một hình ảnh chuẩn không phù hợp. Khi đọc MRI khớp gối, dây chằng chéo sau cần được dùng làm mốc so sánh. PCL bình thường luôn có tín hiệu đen đồng nhất và rất rõ.
ACL có cấu trúc khác với PCL. Dây chằng này thường không đen hoàn toàn. Bên trong ACL có thể xuất hiện các dải tín hiệu sáng do mô mỡ và bao hoạt dịch xen kẽ. Đây là hình ảnh sinh lý bình thường.
Khi đánh giá ACL, cần xác định đúng điểm bám ở mặt trong lồi cầu đùi ngoài. Vị trí này nằm về phía có xương mác và ít khối cơ. Việc xác định sai điểm bám có thể dẫn đến kết luận sai về đứt dây chằng.
ACL luôn cần được đánh giá trên nhiều mặt phẳng. Không nên kết luận chỉ dựa vào một lát cắt đơn lẻ.
Quy tắc đọc ba mặt phẳng khi nghi ngờ tổn thương dây chằng
Đọc MRI khớp gối bắt buộc phải đối chiếu ba mặt phẳng. Ba mặt phẳng này gồm sagittal, coronal và axial. Việc chỉ đọc một mặt phẳng là không đủ giá trị chẩn đoán.
Khi thấy hình ảnh nghi ngờ trên mặt phẳng sagittal, cần kiểm tra ngay vị trí tương ứng trên coronal và axial. Việc dò song song giúp xác định tính liên tục của dây chằng.
Nếu trên ít nhất một mặt phẳng vẫn thấy dây chằng liên tục, căng và còn tín hiệu thấp, tổn thương đó chưa phải là đứt hoàn toàn. Phù nề xung quanh không đồng nghĩa với đứt dây chằng.
Cạm bẫy thường gặp khi đọc MRI sụn chêm
Sụn chêm bình thường có hình tam giác rõ ràng. Trên lát cắt sagittal ngoài, thân sụn chêm xuất hiện như một dải dài giống hình nơ. Khi tiến dần vào trung tâm, sụn chêm mới tách thành sừng trước và sừng sau.
Với protocol MRI tiêu chuẩn có lát cắt dày khoảng 4 mm, thân sụn chêm chỉ nên thấy rõ trên một đến hai lát cắt. Nếu thân sụn chêm xuất hiện trên nhiều lát cắt liên tiếp, cần nghĩ đến sụn chêm hình đĩa.
Một lỗi phổ biến là nhầm thân sụn chêm bị rách dọc thành sừng trước và sừng sau bình thường. Trong thực tế, sừng trước và sừng sau luôn có khoảng cách giải phẫu rõ. Hai cấu trúc này không nằm sát nhau.
Vai trò của dịch khớp trong phân độ tổn thương
Tín hiệu dịch là yếu tố rất quan trọng khi đọc MRI khớp gối. Dịch giúp phân biệt tổn thương nhẹ và tổn thương nặng. Nếu chỉ thấy dịch bao quanh dây chằng mà cấu trúc sợi vẫn liên tục, đây thường là tổn thương độ một.
Trường hợp này hay gặp ở dây chằng bên trong. Khi dịch xâm nhập vào bên trong sợi dây chằng và làm gián đoạn cấu trúc, tổn thương đã ở mức độ cao hơn. Đây có thể là tổn thương độ hai hoặc độ ba. Nguyên tắc quan trọng là phải tìm dịch nằm trong lòng dây chằng. Nếu không thấy dịch nội tại và dây vẫn căng, khả năng đứt hoàn toàn là thấp.
Luôn đối chiếu hình ảnh MRI với lâm sàng
MRI không thể thay thế thăm khám lâm sàng. Một báo cáo MRI chỉ có giá trị khi phù hợp với triệu chứng và khám thực thể của bệnh nhân. Trong nhiều trường hợp, bệnh nhân đau gối do dập xương. Hình ảnh phù nề xương có thể giải thích đầy đủ triệu chứng đau. Tuy nhiên, dịch viêm xung quanh có thể làm hình ảnh dây chằng trở nên khó đánh giá.
Nếu khám lâm sàng cho thấy khớp gối vững, nghiệm pháp Lachman âm tính và không có dấu hiệu lỏng khớp, bác sĩ cần thận trọng trước khi kết luận đứt ACL. Hình ảnh phải được đặt trong bối cảnh lâm sàng cụ thể.
Xem thêm những kiến thức chăm sóc sức khỏe bổ ích tại:
Facebook: https://www.facebook.com/profile.php?id=61568719368009
Tiktok: https://www.tiktok.com/@bs.tu.day.chang?is_from_webapp=1&sender_device=pc
Youtube: youtube.com/channel/UCBl_vCoX_Mq_HK9UIY0fuZw/?sub_confirmation=1
Đọc MRI khớp gối không chỉ là nhận diện hình ảnh đen trắng. Đây là quá trình phân tích logic và đối chiếu đa chiều. Người đọc cần so sánh với PCL, đánh giá trên ba mặt phẳng và tìm tín hiệu dịch một cách hệ thống.
Quan trọng hơn cả, hình ảnh phải luôn phù hợp với lâm sàng. Một kết luận chính xác giúp bệnh nhân tránh được phẫu thuật không cần thiết. Đồng thời, điều này cũng bảo vệ uy tín chuyên môn của người làm chẩn đoán hình ảnh.
