Chấn thương sụn chêm và nỗi lo phẫu thuật
Một khoảnh khắc tiếp đất sai tư thế có thể khiến đầu gối chịu lực lớn. Trong thể thao đỉnh cao, rách sụn chêm thường bị xem là chấn thương nghiêm trọng. Nhiều người mặc định rằng phẫu thuật là lựa chọn duy nhất để hồi phục.
Trường hợp của Joel Embiid từng khiến giới chuyên môn chú ý. Một vận động viên với thể hình lớn gặp chấn thương sụn chêm đầu gối. Phản xạ tự nhiên là nghĩ đến phòng mổ. Tuy nhiên, y học hiện đại đang đặt lại câu hỏi về sự cần thiết của can thiệp phẫu thuật trong nhiều trường hợp rách sụn chêm.
Sự thật 1: Không phải mọi rách sụn chêm đều cần phẫu thuật
Rách sụn chêm được chia thành hai nhóm chính. Nhóm thứ nhất là rách do chấn thương mạnh. Nhóm thứ hai là rách do thoái hóa theo thời gian. Rách thoái hóa thường gặp ở người trung niên và lớn tuổi.
Nhiều người mang rách sụn chêm thoái hóa mà không hề có triệu chứng. Đây là một phần của quá trình lão hóa tự nhiên của khớp gối. Việc phát hiện rách trên phim chụp không đồng nghĩa với việc bắt buộc phải phẫu thuật.
Sự thật 2: Phẫu thuật giả dược cho thấy kết quả đáng suy nghĩ
Y học hiện đại đã thực hiện các nghiên cứu về phẫu thuật giả dược. Trong đó, một nhóm bệnh nhân được phẫu thuật thật. Nhóm còn lại chỉ rạch da mà không can thiệp vào khớp.
Kết quả cho thấy không có sự khác biệt rõ rệt về mức giảm đau và chức năng vận động giữa hai nhóm. Điều này đặc biệt đúng với rách sụn chêm do thoái hóa. Phẫu thuật không mang lại lợi ích vượt trội so với điều trị bảo tồn.
Phát hiện này khiến giới y khoa xem xét lại chỉ định mổ. Phẫu thuật không chỉ tốn kém mà còn tiềm ẩn rủi ro gây mê và biến chứng hậu phẫu.
Sự thật 3: Phục hồi chức năng nên là lựa chọn ưu tiên
Với rách sụn chêm thoái hóa, phục hồi chức năng nên được đặt lên hàng đầu. Đây không phải là phương án thay thế khi phẫu thuật thất bại. Nó là hướng điều trị chính được nhiều khuyến nghị hiện nay ủng hộ.
Cơ thể có khả năng thích nghi rất tốt. Khi hệ cơ quanh gối đủ mạnh, áp lực lên sụn chêm sẽ giảm đáng kể. Sự ổn định của khớp gối có thể được tái lập mà không cần can thiệp xâm lấn.
Sự thật 4: Điều kiện cần để phục hồi gối không cần mổ
Để điều trị bảo tồn đạt hiệu quả, đầu gối cần đạt được tầm vận động đầy đủ. Khả năng gập và duỗi phải gần như bình thường. Việc hạn chế vận động sẽ làm tăng áp lực lên các cấu trúc khác.
Cơ tứ đầu đùi đóng vai trò rất quan trọng. Khi cơ này đủ khỏe, nó giúp hấp thụ lực tác động lên khớp. Bên cạnh đó, dáng đi cần được phục hồi tự nhiên và đối xứng. Người bệnh cần kiểm soát tốt đau và sưng trong sinh hoạt hàng ngày.
Đã đến lúc thay đổi cách nhìn về rách sụn chêm
Không thể phủ nhận rằng một số rách sụn chêm do chấn thương nặng vẫn cần phẫu thuật. Tuy nhiên, phần lớn các trường hợp còn lại không nên vội vàng lên bàn mổ.
Khoa học hiện đại cho thấy phục hồi chức năng mang lại hiệu quả bền vững hơn trong nhiều tình huống. Thay vì hỏi khi nào nên mổ, người bệnh nên tự hỏi liệu mình đã cho cơ thể cơ hội hồi phục đúng cách hay chưa.
