Có nên tiêm khớp gối không? Bác sĩ phục hồi chức năng giải thích
Tác giả: BS. Nguyễn Minh Tú – Bác sĩ Phục hồi chức năng Cơ Xương Khớp | Cập nhật: 10/2026
Trả lời ngắn: tiêm khớp gối có thể giúp giảm đau một thời gian ở một số người, nhưng không chữa được thoái hóa và không thay được việc tập. Hướng dẫn của Anh cho biết tiêm thuốc chống viêm vào khớp chỉ đỡ đau ngắn hạn, khoảng 2–10 tuần, và nên dùng để hỗ trợ cho việc tập 1. Có nên tiêm hay không là chuyện bác sĩ điều trị quyết định cùng gia đình. Bài này giúp cô chú và con cái biết nên hỏi bác sĩ những gì trước khi đồng ý tiêm.
Có nên tiêm khớp gối không?
Khi nói “tiêm khớp gối”, người ta thường nói tới một trong ba loại. Mỗi loại có mức bằng chứng khác nhau:
| Loại tiêm | Nói dễ hiểu | Hướng dẫn quốc tế nói gì |
|---|---|---|
| Tiêm thuốc chống viêm loại steroid (hay gọi là “tiêm corticoid”) | Dập viêm trong khớp, đỡ đau nhanh | Có thể đỡ đau ngắn hạn 12. Nên cân nhắc khi các cách khác không đỡ, hoặc để giúp người bệnh tập được 1 |
| Tiêm chất nhờn | Bơm thêm chất “bôi trơn” vào khớp | Anh khuyên không dùng 1. Mỹ khuyên không dùng thường quy 2 |
| Tiêm huyết tương giàu tiểu cầu (PRP) | Lấy máu của chính mình, quay tách rồi tiêm lại | Bằng chứng còn hạn chế, cách làm mỗi nơi một khác 2 |
Ba điều cần hiểu đúng: - Không loại tiêm nào làm sụn mọc lại. Tiêm nhằm giảm đau, giảm viêm, không đảo ngược được thoái hóa. - Đỡ đau không có nghĩa là khớp đã khỏe. Hết đau mà cơ đùi vẫn yếu thì vài tháng sau đau thường quay lại. - Mỗi người mỗi khác. Có người tiêm đỡ nhiều, có người đỡ ít. Bác sĩ khám trực tiếp mới biết bố mẹ bạn có hợp hay không.
Một tình huống rất hay gặp (minh họa, không phải một bệnh nhân cụ thể): mẹ ngoài 60, gối đau khi lên cầu thang. Tiêm một mũi, đỡ hẳn, đi chợ, đi chùa thoải mái. Thấy khỏe nên không tập gì. Hai tháng sau đau lại, còn đau hơn vì đi lại nhiều mà cơ đùi vẫn yếu. Thế là hỏi “tiêm thêm mũi nữa được không?”
Tiêm khớp gối có hại không?
Tiêm do bác sĩ làm đúng quy trình thường an toàn. Nhưng có vài điều nên biết trước:
- Tiêm lặp đi lặp lại không phải lúc nào cũng tốt. Một thử nghiệm ở Mỹ cho người thoái hóa gối tiêm thuốc chống viêm loại steroid 3 tháng một lần, liên tục 2 năm. So với nhóm tiêm nước muối, nhóm này mất sụn nhiều hơn trên phim cộng hưởng từ, trong khi mức đau không khác 3. Vì vậy, tiêm nhiều lần cần được bác sĩ cân nhắc kỹ.
- Nếu có thể sẽ thay khớp, hãy nói với bác sĩ. Một phân tích gộp năm 2023 cho thấy tiêm thuốc chống viêm vào khớp trong vòng 3 tháng trước mổ thay khớp gối làm tăng nguy cơ nhiễm trùng khớp nhân tạo 4.
- Bất kỳ mũi tiêm nào vào khớp cũng có nguy cơ nhiễm trùng, dù thấp. Gối sưng nóng đỏ, sốt sau tiêm là phải quay lại khám ngay.
Trước khi đi hỏi bác sĩ, cô chú nên biết rõ gối mình đau ở đâu, đau lúc nào. Chỉ riêng việc kể đúng vị trí đau đã giúp bác sĩ khám nhanh và trúng hơn. Cẩm nang dưới đây giúp tự xem trong 5 phút.
📗 Tải miễn phí: Cẩm nang tự kiểm tra khớp gối: 8 dấu hiệu theo vị trí đau
Đau phía trước, bên trong, bên ngoài hay sau khoeo? Gối kêu có đau hay không đau? Tự đánh dấu trong 5 phút để biết mình đang gặp vấn đề gì và kể cho bác sĩ rõ ràng hơn.
Nhận cẩm nang miễn phí →Hỏi bác sĩ những gì trước khi tiêm khớp gối?
Con cái có thể in danh sách này ra, đi khám cùng bố mẹ và hỏi lần lượt:
- Gối của bố/mẹ đau vì nguyên nhân gì? Thoái hóa, viêm, tràn dịch, hay đau do gân cơ quanh gối? Tiêm chỉ hợp với một số nguyên nhân.
- Tiêm loại gì, để làm gì? Để giảm đau, giảm viêm, hay giảm sưng? Mục tiêu cụ thể là gì?
- Hiệu quả thường kéo dài bao lâu? Hỏi để không kỳ vọng sai.
- Có cách nào nên thử trước không? Tập, giảm cân, thuốc theo chỉ định của bác sĩ, đi gậy… đã đủ chưa?
- Một năm tiêm tối đa mấy lần? Và nếu tiêm không đỡ thì bước tiếp theo là gì?
- Có bệnh nền nào cần lưu ý không? Ví dụ tiểu đường, đang dùng thuốc chống đông. Mang theo đơn thuốc đang dùng để bác sĩ xem.
- Sau tiêm phải kiêng gì, bao lâu thì tập lại được?
- Nếu sau này có thể phải thay khớp, mũi tiêm này có ảnh hưởng gì không? 4
Bác sĩ nào chịu trả lời rõ 8 câu này là bác sĩ đang cùng gia đình quyết định, chứ không chỉ “tiêm cho đỡ”.
Vì sao tiêm rồi vẫn phải tập?
Các hướng dẫn điều trị thoái hóa khớp đều đặt tập luyện làm nền: tập cho khỏe cơ quanh gối và tập cho cơ thể dẻo dai hơn. Thuốc và tiêm chỉ là phần hỗ trợ 12. Hướng dẫn của Anh còn ghi rõ: tiêm thuốc chống viêm có thể dùng để giúp người bệnh tập được 1.
Hãy nghĩ thế này: mũi tiêm giống như dập bớt “đám cháy” để mình dọn nhà. Dập xong mà không dọn, không sửa, thì lửa lại bùng. Cơ đùi khỏe chính là phần “sửa nhà”, giúp đỡ bớt sức nặng đè lên khớp gối mỗi bước đi.
3 bài tập nhẹ, ngồi ghế cũng làm được (hỏi bác sĩ trước nếu vừa tiêm xong):
Bài 1: Ngồi ghế duỗi thẳng gối
- Ngồi thẳng lưng trên ghế chắc. Từ từ duỗi thẳng một chân, giữ 5 giây, hạ chậm.
- Làm: 10 lần mỗi chân, 2 lần/ngày.
- Đúng khi: thấy cơ đùi trước căng, gối không đau nhói.
Bài 2: Đứng lên ngồi xuống ghế
- Ngồi ghế có tay vịn, hai chân rộng bằng vai. Chồm người về trước rồi đứng lên, ngồi xuống thật chậm.
- Làm: 8–10 lần, 2 lần/ngày. Mới tập thì được chống tay.
- Đúng khi: đứng lên ngồi xuống đều, gối không đổ vào trong, không đau tăng sau tập.
Bài 3: Siết cơ đùi khi ngồi
- Ngồi duỗi thẳng chân trên giường, ép mặt sau gối xuống, siết cơ đùi, giữ 5 giây.
- Làm: 10 lần, 3 lần/ngày, có thể làm lúc xem ti vi.
- Đúng khi: sờ thấy cơ đùi cứng lại.
Kênh YouTube Bác sĩ Minh Tú có video hướng dẫn các bài tập cho người thoái hóa khớp gối, con cái có thể mở cho bố mẹ tập theo. Có câu hỏi về gối của bố mẹ, gia đình có thể nhắn qua fanpage Bác sĩ Minh Tú.
Khi nào phải đi khám?
Đi khám ngay trong ngày nếu: - Sau tiêm, gối sưng to, nóng, đỏ, đau tăng dần, hoặc có sốt. - Không đứng, không bước được trên chân đau. - Bắp chân một bên sưng to, bóp vào đau.
Hẹn khám trong 1–2 ngày nếu: - Gối đột ngột sưng to hơn hẳn mấy ngày nay. - Gối hay bị kẹt, khuỵu khi đi lại. - Đau về đêm làm mất ngủ nhiều đêm liền.
Câu hỏi thường gặp
Tiêm khớp gối có đau không?
Thường chỉ đau như tiêm bắp, ê vài ngày. Một số người thấy gối hơi sưng sau tiêm. Sưng nóng đỏ tăng dần, kèm sốt là dấu hiệu bất thường, phải quay lại khám ngay.
Tiêm khớp gối nhiều lần có sao không?
Tiêm lặp đi lặp lại cần được bác sĩ cân nhắc. Nghiên cứu cho thấy tiêm thuốc chống viêm 3 tháng một lần trong 2 năm làm mất sụn nhiều hơn mà không bớt đau hơn 3. Hãy hỏi bác sĩ một năm tối đa mấy lần và khi nào nên dừng.
Đã tiêm rồi thì có cần tập không?
Cần. Tiêm chỉ giúp đỡ đau một thời gian. Tập cho cơ đùi khỏe mới giúp gối đỡ đau bền hơn 1. Video tập trên kênh YouTube Bác sĩ Minh Tú phù hợp để bắt đầu nhẹ nhàng tại nhà.
Tiêm hay không tiêm, việc đầu tiên vẫn là biết gối đang đau kiểu gì. Nếu cô chú hoặc con cái chưa rõ bố mẹ đau ở vị trí nào, đau lúc nào, hãy dùng cẩm nang dưới đây đánh dấu trước, rồi mang theo khi đi khám.
📗 Tải miễn phí: Cẩm nang tự kiểm tra khớp gối: 8 dấu hiệu theo vị trí đau
Đánh dấu triệu chứng theo vị trí đau trong 5 phút, xem nhanh khả năng thường gặp, và biết khi nào nên đi khám sớm. Con cái có thể làm cùng bố mẹ.
Nhận cẩm nang miễn phí →⚠️ Lưu ý y tế: Bài viết để gia đình hiểu và chuẩn bị câu hỏi, không thay thế lời khám và chỉ định của bác sĩ điều trị. Mọi thuốc và mũi tiêm đều theo chỉ định của bác sĩ. Không tự ý bỏ hoặc đổi thuốc đang dùng.
📚 Bài viết liên quan
- Đau khớp gối có nên uống canxi không?
- Tiêm PRP thoái hóa khớp gối có tốt không?
- Viêm khớp gối nên làm gì? Đừng để phim X-quang quyết định
- Đau viêm khớp không chỉ do tuổi tác: 7 sự thật và giải pháp
Xem thêm chuyên mục: Chăm sóc xương khớp · Tất cả bài viết
Tài liệu tham khảo
-
National Institute for Health and Care Excellence (NICE). Osteoarthritis in over 16s: diagnosis and management (NG226). 2022. nice.org.uk/guidance/ng226 ↩↩↩↩↩↩↩
-
American Academy of Orthopaedic Surgeons (AAOS). Management of Osteoarthritis of the Knee (Non-Arthroplasty): Evidence-Based Clinical Practice Guideline. 3rd ed. 2021. aaos.org/oak3cpg ↩↩↩↩
-
McAlindon TE, LaValley MP, Harvey WF, et al. Thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên về tiêm steroid nội khớp so với nước muối trên thể tích sụn và mức đau ở người thoái hóa khớp gối. JAMA. 2017;317(19):1967–1975. jamanetwork.com/journals/jama/fullarticle/2626573 ↩↩
-
Kim YM, et al. Preoperative intra-articular steroid injections within 3 months increase the risk of periprosthetic joint infection in total knee arthroplasty: a systematic review and meta-analysis. J Orthop Surg Res. 2023. pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9972619 ↩↩
