Tác giả: BS. Nguyễn Minh Tú – Bác sĩ Phục hồi chức năng Cơ Xương Khớp | Cập nhật: 10/2026

Trả lời ngắn: thường là không. Trên MRI, “độ 2” nghĩa là có vệt tín hiệu bất thường nằm bên trong sụn chêm nhưng chưa chạm tới bề mặt, nên theo cách phân độ phổ biến thì đó chưa phải là một vết rách thật ¹. Quyết định có mổ hay không dựa vào triệu chứng khi khám (kẹt gối, khóa gối, sưng lại nhiều lần) và các tổn thương đi kèm như đứt dây chằng, chứ không dựa vào riêng con số trên phim.

---

Rách sụn chêm độ 2 là gì?

Sụn chêm là hai miếng sụn hình chữ C nằm giữa xương đùi và xương chày, giống như hai miếng đệm giảm xóc của gối. Người chơi bóng đá, cầu lông, bóng rổ hay bị tổn thương sụn chêm khi xoay người, đổi hướng đột ngột, hoặc đi kèm khi đứt dây chằng chéo trước.

Trên phim MRI, sụn chêm bình thường có màu tối đều. Khi có tổn thương, sẽ xuất hiện vệt sáng bên trong. Bác sĩ chẩn đoán hình ảnh chia mức độ vệt sáng đó như sau ¹:

Độ	Trên phim	Hiểu đơn giản
Độ 1	Đốm sáng nhỏ bên trong, không chạm bề mặt	Thay đổi nhẹ bên trong sụn
Độ 2	Vệt sáng dạng đường bên trong, không chạm bề mặt	Thay đổi bên trong, chưa phải rách thật
Độ 3	Vệt sáng chạm tới bề mặt sụn chêm	Đây mới là rách

Ở người trẻ, vệt sáng bên trong sụn chêm có thể chỉ là do sụn còn nhiều mạch máu, không nhất thiết là tổn thương ¹. Ở người lớn tuổi hơn, nó thường là dấu hiệu sụn bắt đầu “già” đi.

Một điểm dễ gây hoang mang: nhiều phiếu kết quả ở Việt Nam ghi “rách sụn chêm độ 2”. Chữ “rách” ở đây làm người đọc tưởng sụn đã rách toác. Thực ra người đọc phim đang mô tả mức độ tín hiệu. Khi gặp chữ này, hãy hỏi lại bác sĩ: vệt sáng có chạm bề mặt sụn chêm không?

---

Cách đọc kết quả MRI sụn chêm

Cầm tờ kết quả, bạn có thể tìm 5 cụm từ sau để hiểu mình đang ở đâu:

1. Sụn chêm trong hay sụn chêm ngoài. Sụn chêm trong (phía bên trong gối, gần gối kia) bị tổn thương nhiều hơn. Sụn chêm ngoài nằm phía ngoài.

2. Vị trí: sừng trước, thân, sừng sau. “Sừng sau” là phần phía sau, nơi hay bị tổn thương nhất khi xoay gối.

3. Mức độ hoặc chữ “chạm bề mặt khớp”. Độ 1, độ 2 là bên trong. Độ 3, hoặc các cụm “thông ra bề mặt”, “rách” kèm hình dạng cụ thể, mới là rách thật.

4. Hình dạng vết rách (nếu là độ 3). Một số kiểu cần chú ý: rách quai xô (một mảnh sụn bị lật vào giữa khớp, hay gây kẹt gối), rách nan hoa hoàn toàn, rách chân sụn chêm (chỗ sụn chêm bám vào xương). Những kiểu này ở người trẻ có thể cần mổ sớm ³.

5. Tổn thương đi kèm. Đứt dây chằng chéo trước, phù tủy xương (xương bị bầm do va chạm), tràn dịch khớp. Nếu có đứt dây chằng, kế hoạch điều trị sụn chêm thường được tính chung với dây chằng.

Một tình huống rất hay gặp (minh họa, không phải một bệnh nhân cụ thể): sau trận bóng cuối tuần, gối hơi đau khi xoay người. Đi chụp MRI, phiếu ghi “rách sừng sau sụn chêm trong độ 2”. Đọc tới chữ “rách”, lên mạng tra, càng đọc càng sợ phải mổ, nghỉ bóng luôn mấy tháng. Trong khi gối không hề kẹt, không khóa, chỉ đau nhẹ khi xoay.

Cùng một tờ kết quả MRI, người có gối kẹt và người không có triệu chứng gì có thể cần hai hướng xử lý khác nhau. Đau nằm ở trước, trong, ngoài hay sau gối cũng gợi ý những vấn đề khác nhau. Cẩm nang dưới đây giúp bạn tự soát trong 5 phút trước khi đi hỏi bác sĩ.

---

Rách sụn chêm độ 2 có phải mổ không?

Với độ 2 đơn thuần, câu trả lời thường là không. Có 3 lý do:

1. Chưa có vết rách để khâu hay cắt. Vệt tín hiệu nằm bên trong, mặt sụn vẫn liền.

2. Phần lớn không gây triệu chứng nặng. Một phân tích tổng hợp năm 2021 cho thấy đa số người có thay đổi độ 1–2 vẫn không có triệu chứng và không cần mổ; tác giả còn cảnh báo mổ cho những thay đổi lành tính này có thể gây hại ². Yếu tố liên quan rõ nhất tới việc tiến triển thành rách thật là tăng cân ².

3. Giữ sụn chêm là ưu tiên. Hội Chấn thương Thể thao và Nội soi khớp châu Âu (ESSKA) khuyên bảo tồn sụn chêm là hướng đầu tiên, vì cắt bớt sụn chêm cho kết quả lâu dài kém hơn so với giữ lại hoặc khâu lại ³. Sụn chêm mất đi thì không mọc lại.

Vậy độ 2 thì làm gì? Thường là tập phục hồi: làm khỏe cơ đùi, cơ mông, tập thăng bằng, quay lại thể thao từ từ, tránh các động tác xoay gối mạnh trong lúc còn đau ⁴. Kênh YouTube Bs Tú Dây Chằng có video hướng dẫn các bài tập phục hồi cho gối người chơi thể thao, bạn có thể xem để hình dung trước khi tập.

---

Rách sụn chêm khi nào cần mổ?

Hướng mổ được bác sĩ tính tới khi có một trong các tình huống sau ³⁴:

• Gối bị khóa: đang đi, gối kẹt cứng, không duỗi thẳng được. Đây thường là do mảnh sụn lật vào giữa khớp.
• Kẹt gối, sưng lại nhiều lần dù đã tập phục hồi đúng cách một thời gian.
• Kiểu rách đặc biệt ở người trẻ: rách quai xô, rách nan hoa hoàn toàn, rách chân sụn chêm. Những kiểu này có thể cần mổ sớm để giữ được sụn ³.
• Đi kèm đứt dây chằng chéo trước mà bạn định mổ dây chằng: bác sĩ thường xử lý sụn chêm trong cùng lần mổ.

Khi cần mổ, xu hướng hiện nay là khâu giữ lại sụn chêm nếu được, thay vì cắt bỏ ³. Hãy hỏi bác sĩ: “Vết rách của em khâu được không?”

---

Khi nào phải đi khám?

Đi khám ngay trong ngày nếu: - Gối bị khóa cứng, không duỗi thẳng được. - Gối sưng to nhanh trong vài giờ sau chấn thương, nhất là có tiếng “phựt”. - Không đứng hoặc không bước được trên chân đau. - Gối sưng, đỏ, nóng kèm sốt.

Hẹn khám trong 1–2 ngày nếu: - Gối hay kẹt, lục cục kèm đau khi xoay người. - Gối sưng lại sau mỗi buổi đá bóng, chạy bộ. - Cảm giác gối lỏng, hẫng khi đổi hướng. - Đau kéo dài nhiều tuần dù đã nghỉ và giảm vận động.

---

Câu hỏi thường gặp

Rách sụn chêm độ 2 có tự lành không?

Độ 2 trên MRI là thay đổi tín hiệu bên trong sụn chêm, chưa phải rách thật, nên không có vết rách để “liền”. Phần lớn người có độ 2 không cần mổ, có thể tập phục hồi và theo dõi triệu chứng. Giữ cân nặng hợp lý giúp giảm nguy cơ tiến triển thành rách thật.

Rách sụn chêm độ 2 có đá bóng lại được không?

Nhiều người quay lại được, nhưng nên đi theo từng bước: hết đau khi đi lại, cơ đùi hai bên gần bằng nhau, chạy thẳng không đau rồi mới tập đổi hướng. Nếu có đứt dây chằng đi kèm, thời điểm quay lại sân phụ thuộc vào dây chằng. Theo dõi fanpage Bác Sĩ Tú để xem thêm các bài tập cho người chơi thể thao.

Rách sụn chêm độ 3 thì có phải mổ không?

Không phải lúc nào cũng mổ. Độ 3 là rách thật, nhưng hướng xử lý còn tùy kiểu rách, vị trí, triệu chứng kẹt khóa và tổn thương đi kèm. Kiểu rách quai xô, nan hoa hoàn toàn hay rách chân sụn chêm ở người trẻ thì thường cần bác sĩ cân nhắc mổ sớm, ưu tiên khâu giữ sụn.

Nếu bạn vừa cầm kết quả MRI và chưa rõ cơn đau của mình nghiêng về sụn chêm, dây chằng hay vấn đề khác, hãy dùng cẩm nang để tự soát theo vị trí đau, rồi mang câu trả lời đó đi hỏi bác sĩ. Biết đúng câu hỏi sẽ giúp buổi khám có ích hơn nhiều.

⚠️ Lưu ý y tế: Bài viết để bạn hiểu và tham khảo, không thay thế lời khám và chỉ định của bác sĩ. Quyết định mổ hay không cần bác sĩ khám trực tiếp, đối chiếu triệu chứng với phim MRI.

Tài liệu tham khảo