BS TÚ XƯƠNG KHỚP

Điều Trị • Sản Phẩm • Blog • Bs Tú Là Ai?

Bài tập cơ thân có bác sĩ hướng dẫn

Sau mổ dây chằng có được tập leg extension không? | BS Tú Dây Chằng

November 17, 2026

Tác giả: BS. Nguyễn Minh Tú (Bác sĩ Tú dây chằng) – Bác sĩ Phục hồi chức năng Cơ Xương Khớp | Cập nhật: 11/2026

Trả lời ngắn: được, nếu đúng tuần và đúng góc. Bác sĩ Tú cho bệnh nhân dùng máy đá đùi (leg extension) từ tuần thứ 6 sau mổ, lúc đầu chỉ đá trong khoảng gối gập 90 độ đến 45 độ, rồi mở rộng dần mỗi tuần, tới khoảng tuần 10 thì đá hết tầm. Người lấy gân bánh chè làm dây chằng mới được thêm tạ sớm; người lấy gân cơ đùi sau thì không thêm tạ trong 12 tuần đầu 1.

Bài tập cơ thân có bác sĩ hướng dẫn
Bài tập cơ thân có bác sĩ hướng dẫn

Tập chân sau mổ dây chằng: vì sao máy đá đùi bị “cấm”?

Rất nhiều người sau mổ được dặn một câu: “Đừng bao giờ dùng máy đá đùi.” Lời dặn này có lý do của nó.

Khi bạn ngồi đá cẳng chân lên, cơ đùi trước kéo xương ống chân ra phía trước. Dây chằng chéo trước chính là sợi dây giữ cho xương ống chân không trượt ra trước. Một tổng hợp nghiên cứu đo lực cho thấy lực kéo lên dây chằng lớn nhất khi gối gần thẳng, khoảng gập 10–30 độ, và bài đá đùi ngồi tạo lực lên dây chằng nhiều hơn các bài đứng như ngồi xổm, bước bậc 2.

Vậy là đá đùi có hại? Không hẳn. Vấn đề không nằm ở cái máy, mà ở góc và thời điểm. Ở khoảng gập 90 đến 45 độ, lực lên dây chằng thấp hơn nhiều. Đó là lý do các hướng dẫn cho dùng máy sớm, nhưng giới hạn góc.

Còn một lý do nữa để không bỏ máy này. Các bài đứng như ngồi xổm, đạp đùi luôn có chân lành, cơ mông, cơ bắp chân gánh đỡ. Máy đá đùi là một trong số ít bài bắt riêng cơ đùi trước làm việc, không chỗ nào “lách” được. Sau mổ, cơ đùi trước là cơ teo nhanh nhất và lâu hồi phục nhất.


Sau mổ dây chằng tuần nào được dùng máy leg extension?

Đây là lịch bác sĩ Tú dùng cho bệnh nhân. Nhịp mở góc theo hướng dẫn phục hồi dây chằng chéo trước của Hội Vật lý trị liệu Hà Lan 1, nhưng mốc bắt đầu là tuần 6:

Thời điểm Góc được đá Thêm tạ
Tuần 1–5 Chưa dùng máy; chỉ siết cơ đùi, nâng chân thẳng –
Tuần 6 Gập 90° → 45° Gân bánh chè: được thêm tạ. Gân đùi sau: không thêm tạ
Tuần 7 90° → 30° Như trên
Tuần 8 90° → 20° Như trên
Tuần 9 90° → 10° Như trên
Tuần 10 Hết tầm (tới duỗi thẳng) Như trên
Từ tuần 12 Hết tầm Gân đùi sau: bắt đầu thêm tạ

Đá trong khoảng “90° → 45°” nghĩa là: bắt đầu từ lúc cẳng chân vuông góc với đùi, đá lên tới khi gối còn gập một nửa thì dừng, rồi hạ xuống.

Nói cho trung thực: hướng dẫn Hà Lan 1 và một thử nghiệm ngẫu nhiên ở Brazil 3 cho phép bắt đầu sớm hơn, từ tuần 4, trong khoảng 90–45 độ. Thử nghiệm đó so người lấy gân đùi sau tập máy đá đùi sớm với nhóm đợi tới tuần 12; theo dõi 17 tháng, độ lỏng gối hai nhóm không khác nhau. Một tổng hợp nhiều nghiên cứu cũng không thấy bài đá đùi làm gối lỏng hơn so với chỉ tập bài đứng 4.

Bác sĩ Tú vẫn chọn tuần 6 vì hai lý do: thêm biên an toàn cho mảnh ghép đang trong giai đoạn yếu, và cho gối có thời gian hết sưng trước khi tập một bài bắt cơ đùi trước làm việc dồn dập. Trong 2 tuần chờ đó, cơ đùi vẫn được giữ bằng các bài đứng và bài siết cơ.

Lưu ý: mổ kèm khâu sụn chêm, ghép thêm, hay mổ lại thì lịch có thể chậm hơn. Luôn hỏi bác sĩ mổ của bạn trước.

Máy đá đùi chỉ là một bài trong cả giai đoạn. Tuần 6 đến tuần 12 còn những bài đứng, bài thăng bằng và mốc gập duỗi cần đạt. Toàn bộ nằm trong phác đồ dưới đây.

📘 Tải miễn phí: Phác đồ phục hồi dây chằng chéo trước 6 giai đoạn

Mỗi giai đoạn sau mổ được tập bài gì, ở phòng tập dùng máy nào, và tiêu chí nào cho biết bạn đã sẵn sàng tăng tạ, tăng tầm.

Nhận phác đồ miễn phí →

Phác đồ gửi trong nhóm Zalo "Tập Online Trở Lại Thể Thao" — nơi bác sĩ và hơn 800 người đang phục hồi hỏi đáp mỗi ngày.


Cách dùng máy đá đùi đúng sau mổ dây chằng

Bài: Đá đùi một chân trên máy, giới hạn góc

  • Chỉnh máy: tựa lưng sao cho khớp gối thẳng hàng với trục xoay của máy. Đệm đặt ngay trên cổ chân.
  • Chặn góc: nhiều máy có chốt giới hạn tầm. Không có chốt thì nhờ người đứng cạnh chặn tay ở góc cho phép, hoặc đặt một vật mềm làm mốc.
  • Đá từng chân một. Đá hai chân thì chân lành sẽ gánh hộ.
  • Đá lên trong 1–2 giây, hạ xuống chậm trong 3 giây.
  • Làm: 3 hiệp × 10–15 lần, mức tạ làm được đủ số lần mà vẫn còn dư sức 2–3 lần.
  • Đúng khi: cảm thấy cơ đùi trước mỏi, căng rõ; phía trước gối không đau.

Không có máy: đá đùi ngồi ghế với dây thun

  • Ngồi ghế cao, quấn dây thun ở cổ chân, đầu kia buộc vào chân ghế phía sau.
  • Đá cẳng chân lên theo đúng giới hạn góc của tuần đó.
  • Làm: 3 hiệp × 12–15 lần.
  • Đúng khi: cơ đùi trước làm việc rõ, không nhói ở gối.

Kênh YouTube Bs Tú Dây Chằng và fanpage Bác Sĩ Tú có video hướng dẫn các bài tập phục hồi sau mổ dây chằng. Xem một lần trước khi vào phòng tập để chỉnh máy đúng.


Khi nào phải giảm hoặc dừng bài đá đùi?

Hướng dẫn phục hồi của Aspetar (Qatar) nhắc người tập và người hướng dẫn theo dõi đau phía trước gối, rồi điều chỉnh mức tải cho phù hợp 5. Cụ thể:

  • Đau trước gối hoặc dưới xương bánh chè trong khi đá: giảm tạ hoặc thu hẹp góc.
  • Gối sưng hơn sáng hôm sau: nghỉ bài này 1–2 buổi, rồi làm lại với mức nhẹ hơn.
  • Cảm giác “lỏng”, trượt trong gối: dừng và báo bác sĩ.

Máy đá đùi cũng không đủ một mình. Hướng dẫn Hà Lan khuyên kết hợp cả bài máy đá đùi với bài đứng (ngồi xổm, đạp đùi, bước bậc), và luôn thêm bài thăng bằng, kiểm soát động tác để có kết quả tốt nhất 1.


Bác sĩ Nguyễn Minh Tú tư vấn phục hồi
Bác sĩ Nguyễn Minh Tú tư vấn phục hồi

Tự tập ở phòng gym, tập ở bệnh viện hay tập online có bác sĩ theo dõi?

Cách tập Hợp với ai Cần lưu ý
Tự tập ở phòng gym Người biết rõ tuần, loại mảnh ghép, góc được đá của mình Dễ quên giới hạn góc; dễ đá hai chân để chân lành gánh hộ; dễ tăng tạ theo cảm hứng
Tập ở bệnh viện, phòng khám Người ở gần, cần đo lực cơ đùi bằng máy Tốn thời gian đi lại; hết liệu trình vẫn phải tự tập tiếp
Tập online có bác sĩ theo dõi Người ở xa, bận, đã có phòng gym hoặc dụng cụ ở nhà, cần người xem video và chỉnh góc theo tuần Không đo lực bằng máy được; có dấu hiệu lạ vẫn phải đi khám trực tiếp

Tiêu chí chọn nơi tập, dù là cách nào: 1. Biết bạn lấy gân ở đâu, có khâu sụn chêm không, vì lịch tạ khác nhau. 2. Có lịch góc theo tuần, không chỉ “đá nhẹ thôi”. 3. So chân mổ với chân lành mỗi vài tuần. 4. Có điều chỉnh khi đau trước gối hoặc sưng.

🎙️ Lời Bác sĩ Tú (trích video Tập phục hồi chức năng quá tải có gây tái đứt dây chằng chéo trước không, video nói chung về tập sau mổ, không riêng máy đá đùi): “Thông thường là chúng ta sẽ không bị tuột hay là không bị tổn thương dây chằng đâu. Bởi vì nếu như mà chúng ta tập phục hồi chức năng đúng cách và có bác sĩ hướng dẫn thì câu chuyện đấy hầu như là không xảy ra, trừ phi là chúng ta tự tập mà không có đủ kiến thức nền tảng.”

Bác sĩ Minh Tú có hơn 1.000 ca đã điều trị, khoảng 90% đạt mục tiêu điều trị. Không ai hứa trước được kết quả cho từng ca, nhưng có người theo dõi giúp bạn bớt đoán mò về góc và tạ.


Khi nào phải đi khám?

Đi khám ngay trong ngày nếu: - Đang tập nghe “phựt” trong gối, gối sưng to nhanh. - Gối bị kẹt, không duỗi thẳng được. - Bắp chân một bên sưng to, bóp vào đau.

Hẹn khám trong 1–2 ngày nếu: - Sau buổi tập gối sưng lại, 1–2 ngày chưa xẹp. - Đau phía trước gối tăng dần qua các buổi dù đã giảm tạ. - Gối có cảm giác trượt, lỏng khi xoay người.


Câu hỏi thường gặp

Mổ dây chằng lấy gân đùi sau có dùng máy đá đùi được không?

Được, từ tuần 6, trong khoảng gập 90–45 độ. Nhưng chỉ dùng sức nặng của cẳng chân, chưa thêm tạ cho tới khoảng tuần 12 1. Hỏi bác sĩ mổ nếu có khâu sụn chêm kèm theo.

Đá đùi có làm giãn dây chằng mới không?

Khi đúng góc và đúng tuần, nghiên cứu không thấy gối lỏng hơn so với nhóm tập muộn hoặc chỉ tập bài đứng 34. Điều cần tránh là đá hết tầm với tạ nặng ở những tuần đầu.

Không có máy đo lực thì làm sao biết cơ đùi đã đủ khỏe?

Có thể so số tạ đá đùi một chân giữa hai bên, mỗi 2–4 tuần, cùng máy, cùng góc. Đo vòng đùi hai bên ở cùng vị trí cũng giúp theo dõi. Bạn có thể hỏi thêm trong nhóm Zalo Tập Online Trở Lại Thể Thao.

Máy đá đùi dùng được, nhưng nó chỉ đúng khi đặt vào đúng tuần. Nếu bạn chưa rõ mình đang ở giai đoạn nào, được dùng máy gì, đá tới góc nào, hãy lấy phác đồ. Còn nếu đã đá đùi đều đặn mà vòng đùi chân mổ vẫn không tăng, cơ đùi trước vẫn “im lìm”, thì ebook 7 sai lầm sẽ chỉ ra chỗ đang sai trong cách tập.

🎁 2 tài liệu miễn phí cho người đang phục hồi dây chằng

📘 Phác đồ phục hồi dây chằng chéo trước 6 giai đoạn: mỗi giai đoạn tập bài gì, khi nào thêm máy, thêm tạ, và tiêu chí để lên giai đoạn sau.

Nhận phác đồ miễn phí →

📕 Ebook 7 sai lầm khiến tập hoài cơ đùi không lên: cho người đá đùi, đạp đùi đều mà đùi chân mổ vẫn teo. Chỉ ra vì sao tập nhiều chưa chắc lên cơ, và cách "đánh thức" cơ đùi trước khi vào bài nặng.

Nhận ebook miễn phí →

Tài liệu gửi trong nhóm Zalo "Tập Online Trở Lại Thể Thao" — nơi bác sĩ và hơn 800 người đang phục hồi hỏi đáp mỗi ngày.

💬 Nhắn tin trực tiếp cho bác sĩ Tú →

⚠️ Lưu ý y tế: Bài viết để bạn hiểu và tham khảo, không thay thế lời khám và chỉ định của bác sĩ đã mổ hoặc đang điều trị cho bạn. Lịch góc và tạ cần điều chỉnh theo loại mảnh ghép và tổn thương đi kèm.

🎥 Xem video hướng dẫn và hỏi đáp cùng bác sĩ Tú

Facebook YouTube TikTok Nhóm Zalo tập phục hồi

Về tác giả: Bác sĩ Minh Tú (Nguyễn Minh Tú) – nhiều người quen gọi là Bác sĩ Tú dây chằng – bác sĩ phục hồi chức năng cơ xương khớp và chấn thương thể thao. Xem thêm về Bác sĩ Tú.

Tài liệu tham khảo


  1. van Melick N, van Cingel REH, Brooijmans F, et al. Evidence-based clinical practice update: practice guidelines for anterior cruciate ligament rehabilitation based on a systematic review and multidisciplinary consensus. Br J Sports Med. 2016;50(24):1506–1515. ↩↩↩↩↩

  2. Escamilla RF, Macleod TD, Wilk KE, et al. Anterior cruciate ligament strain and tensile forces for weight-bearing and non-weight-bearing exercises: a guide to exercise selection. J Orthop Sports Phys Ther. 2012;42(3):208–220. ↩

  3. Fukuda TY, Fingerhut D, Moreira VC, et al. Open kinetic chain exercises in a restricted range of motion after anterior cruciate ligament reconstruction: a randomized controlled clinical trial. Am J Sports Med. 2013;41(4):788–794. ↩↩

  4. Perriman A, Leahy E, Semciw AI. The effect of open- versus closed-kinetic-chain exercises on anterior tibial laxity, strength, and function following anterior cruciate ligament reconstruction: a systematic review and meta-analysis. J Orthop Sports Phys Ther. 2018;48(7):552–566. ↩↩

  5. Kotsifaki R, Korakakis V, King E, et al. Aspetar clinical practice guideline on rehabilitation after anterior cruciate ligament reconstruction. Br J Sports Med. 2023;57(9):500–514. ↩

blog author avatar

Bác sĩ Nguyễn Minh Tú

Bác sĩ chuyên chấn thương thể thao và phục hồi chức năng sau mổ dây chằng chéo trước (ACL). Nhà sáng lập BST Rehab Solutions — hệ thống phục hồi chức năng online đồng hành cùng bệnh nhân qua video và Zalo.

Back to Blog

Bác sĩ Tú – Phục hồi vận động · Bác sĩ hướng dẫn tập phục hồi sau chấn thương cơ xương khớp - dây chằng | Hotline: 0972229108 | Email: [email protected] | Gò Vấp, TP. Hồ Chí Minh | Nội dung mang tính hướng dẫn tập luyện, không thay thế khám trực tiếp. © 2026 Bác sĩ Tú.