
Viêm cân gan chân có tự khỏi không? Đau gót buổi sáng làm sao
Tác giả: BS. Nguyễn Minh Tú – Bác sĩ Phục hồi chức năng Cơ Xương Khớp | Cập nhật: 11/2026
Trả lời ngắn: phần lớn trường hợp viêm cân gan chân có đỡ dần, khoảng 8 trong 10 người cải thiện trong vòng 12 tháng khi được chăm sóc đúng cách 1. Nhưng “tự khỏi” thường rất chậm nếu cứ đi lại như cũ. Kéo giãn bàn chân trước khi bước xuống giường, đổi giày và tập cho bắp chân khỏe lên sẽ giúp gót bớt đau nhanh hơn nhiều.

Viêm cân gan chân là gì?
Dưới lòng bàn chân có một dải mô dai, chạy từ gót chân ra tới gốc các ngón, gọi là cân gan chân. Nó giống sợi dây cung giữ cho vòm bàn chân không bị sập mỗi khi ta bước.
Khi dải này phải chịu lực quá sức trong thời gian dài, chỗ nó bám vào xương gót bị “mỏi” và đau. Tên gọi là “viêm”, nhưng thực ra đây chủ yếu là tình trạng mô bị quá tải và thoái hóa, chứ không giống kiểu viêm do nhiễm trùng.
Bệnh rất hay gặp: cứ khoảng 10 người thì có 1 người bị ít nhất một lần trong đời 1. Hay gặp nhất ở người 40–60 tuổi.
Ai dễ bị hơn? 12 - Người thừa cân. - Người phải đứng lâu cả ngày: bán hàng, nấu bếp, trông cháu. - Người có bắp chân cứng, cổ chân gập lên không được nhiều. - Người hay đi chân đất trên nền gạch, hoặc đi dép mỏng, đế bẹt. - Người vừa tăng đi bộ, tập thể dục nhiều hơn hẳn so với trước.
Vì sao đau gót buổi sáng lại nặng nhất?
Đây là dấu hiệu đặc trưng nhất của bệnh. Bước chân đầu tiên khi ra khỏi giường đau như dẫm phải đinh, đi vài chục bước thì đỡ dần. Ngồi lâu đứng dậy cũng nhói lại như vậy.
Lý do dễ hiểu: cả đêm nằm, bàn chân duỗi xuống, cân gan chân và bắp chân co ngắn lại. Bước chân đầu tiên kéo căng đột ngột dải mô đang “ngủ”, nên đau nhất. Đi một lúc mô giãn ra, đỡ đau. Nhưng nếu đứng, đi quá nhiều trong ngày, chiều tối gót lại nhức.
Một tình huống rất hay gặp (minh họa, không phải một bệnh nhân cụ thể): mẹ 58 tuổi, mấy tháng nay sáng nào bước xuống giường cũng phải vịn tường, nhón chân đi vài bước mới dám đặt gót. Mẹ nghĩ “chắc gai xương”, mua miếng lót gót dùng thử, lúc đỡ lúc không, nên để đó. Thật ra nếu được hướng dẫn kéo giãn ngay trên giường trước khi đứng dậy, cơn đau buổi sáng thường giảm rõ chỉ sau vài tuần.
Còn “gai gót chân” thì sao? Nhiều người chụp phim thấy có gai xương ở gót. Gai này gặp cả ở những người hoàn toàn không đau gót, nên có gai chưa chắc là nguyên nhân gây đau 1. Đừng vì tờ phim mà nghĩ phải mổ cắt gai mới hết.
Viêm cân gan chân có tự khỏi không?
Có thể đỡ, nhưng cần hiểu đúng hai điều:
- Đỡ chậm. Theo Hiệp hội Bác sĩ Gia đình Hoa Kỳ, khoảng 80% người bệnh cải thiện trong vòng 12 tháng khi được điều trị đúng 1. Nghĩa là tính bằng tháng, không tính bằng ngày.
- Không đổi thói quen thì dễ kéo dài. Nếu vẫn đi dép mỏng, vẫn đứng cả ngày, bắp chân vẫn cứng, thì cân gan chân vẫn bị kéo quá sức mỗi ngày, rất khó lành.
Hướng dẫn chuyên môn về đau gót của Hiệp hội Vật lý trị liệu Hoa Kỳ khuyên ưu tiên: kéo giãn bắp chân và cân gan chân, tập cho cơ khỏe lên, dùng lót giày hoặc băng dán hỗ trợ, và giảm bớt việc đứng đi quá tải 2. Đa số người bệnh không cần mổ.
Thuốc giảm đau nếu cần thì dùng theo chỉ định của bác sĩ, không tự mua uống dài ngày. Một số trường hợp kéo dài, bác sĩ có thể cân nhắc thêm các cách khác như tiêm hoặc sóng xung kích, nhưng đó là bước sau, không phải bước đầu.
Muốn biết gót của bố mẹ đang đau kiểu nào và nên bắt đầu từ bài nào, cứ gửi cho bác sĩ vài dòng mô tả.
💬 Hỏi miễn phí bác sĩ Minh Tú
Gửi cho bác sĩ tình trạng gót chân của bố mẹ: đau bên nào, đau bao lâu rồi, sáng dậy có phải vịn tường mới đi được không. Bác sĩ sẽ gợi ý bài tập và cách chọn giày phù hợp.
Nhắn tin cho bác sĩ →Đau gót chân buổi sáng làm sao cho đỡ? 4 bài tập tại nhà
Căng nhẹ là đúng, đau nhói là dừng. Ai đang có vết thương ở bàn chân, hoặc bị tiểu đường mất cảm giác bàn chân, hỏi bác sĩ trước khi tập.
Bài 1: Kéo giãn lòng bàn chân trước khi bước xuống giường
- Ngồi trên mép giường, gác chân đau lên đùi chân kia.
- Một tay kéo các ngón chân ngửa về phía cẳng chân, tay kia sờ thấy dải căng dưới lòng bàn chân.
- Giữ 10 giây, thả ra. Làm: 10 lần, ngay khi vừa thức dậy, trước khi đặt chân xuống đất; làm thêm trước khi đứng dậy sau khi ngồi lâu.
- Đúng khi: thấy căng dọc lòng bàn chân, bước đầu tiên bớt nhói hơn.
Bài 2: Kéo giãn bắp chân vào tường
- Đứng đối diện tường, hai tay chống tường. Chân đau lùi ra sau, gót đặt sát đất, gối thẳng.
- Đẩy hông về phía tường tới khi bắp chân sau căng. Giữ 30 giây.
- Làm: 3 lần mỗi bên, 2–3 lần/ngày.
- Đúng khi: căng ở bắp chân, gót không nhấc khỏi sàn.
Bài 3: Nhón gót có khăn cuộn dưới ngón chân
- Đứng cạnh bàn hoặc tường để vịn. Đặt một chiếc khăn cuộn tròn dưới các ngón chân của chân đau.
- Nhón gót lên chậm 3 giây, giữ 2 giây trên cao, hạ xuống chậm 3 giây.
- Làm: bắt đầu bằng 2 chân, 10 lần × 3 hiệp, cách ngày. Khi dễ thì chuyển sang 1 chân.
- Đúng khi: mỏi bắp chân, đau gót không tăng sau tập. Kiểu tập này đã được thử nghiệm và cho kết quả tốt ở người viêm cân gan chân 3.
Bài 4: Lăn chai nước lạnh dưới lòng bàn chân
- Ngồi ghế, đặt chai nước đã để tủ lạnh dưới lòng bàn chân.
- Lăn qua lại từ gót tới gốc ngón, ấn vừa phải.
- Làm: 5 phút, buổi tối sau một ngày đi lại nhiều.
- Đúng khi: gót dễ chịu hơn. Đây là bài làm dịu, không thay được Bài 1–3.
Kênh YouTube Bác sĩ Minh Tú có các video hướng dẫn bài tập cho người lớn tuổi, bố mẹ có thể mở tivi xem trước rồi tập theo.
Những việc đi kèm bài tập: - Giày đế dày, có đệm gót, ôm chân. Ở nhà cũng nên đi dép có đế, tránh đi chân đất trên nền gạch. - Tránh đứng một chỗ quá lâu. Đứng nấu ăn thì kê một chiếc thảm mềm dưới chân. - Không đột ngột tăng đi bộ. Đang đau thì có thể đổi sang đạp xe tại chỗ hoặc bơi một thời gian. - Giảm cân nếu thừa cân. Mỗi cân bớt đi là bớt lực dồn lên gót mỗi bước.

Khi nào phải đi khám?
Đi khám ngay nếu: - Đau gót xuất hiện sau một cú ngã, nhảy xuống từ trên cao, hoặc nghe tiếng “phựt” dưới bàn chân. - Gót chân sưng to, nóng, đỏ, kèm sốt. - Không đặt được chân xuống đất để đi. - Người bị tiểu đường có vết loét, vết thương ở bàn chân.
Hẹn khám trong 1–2 ngày nếu: - Tê bì, kim châm, nóng rát ở lòng bàn chân hoặc gót. - Đau cả khi nằm nghỉ, đau nhiều về đêm. - Đau cả hai gót kèm sưng đau các khớp khác hoặc đau lưng kéo dài. - Đã tập đều 4–6 tuần mà không đỡ chút nào, hoặc đau ngày càng tăng.
Câu hỏi thường gặp
Viêm cân gan chân bao lâu thì khỏi?
Thường tính bằng tháng. Khoảng 80% người bệnh cải thiện trong vòng 12 tháng khi chăm sóc đúng 1. Nhiều người thấy cơn đau buổi sáng giảm rõ sau vài tuần kéo giãn và đổi giày đều đặn. Bỏ dở giữa chừng là lý do hay gặp khiến bệnh kéo dài.
Có nên ngâm chân nước nóng không?
Ngâm nước ấm giúp thư giãn, dễ chịu, nhưng không chữa được nguyên nhân. Sau ngày đi lại nhiều, nhiều người thấy lăn chai nước lạnh dễ chịu hơn. Cái quan trọng nhất vẫn là kéo giãn, tập bắp chân và đi giày tốt 2.
Có phải mổ cắt gai gót chân không?
Đa số không cần. Gai gót gặp cả ở người không đau, nên chưa chắc là thủ phạm 1. Hầu hết người viêm cân gan chân đỡ với tập luyện và thay đổi sinh hoạt 24. Muốn hỏi thêm, con cái có thể nhắn qua fanpage Bác sĩ Minh Tú.
Nếu bố mẹ đã thử kéo giãn vài tuần mà gót vẫn đau, hoặc chưa chắc đau gót có phải viêm cân gan chân không, hãy nhắn bác sĩ trước khi tự tập tiếp.
💬 Hỏi miễn phí bác sĩ Minh Tú
Gót chân bố mẹ đau mãi không đỡ, hay chưa biết tập bài nào cho an toàn? Nhắn bác sĩ vài dòng mô tả, bác sĩ sẽ trả lời và gợi ý cách bắt đầu.
Nhắn tin cho bác sĩ →⚠️ Lưu ý y tế: Bài viết để bạn hiểu và tham khảo, không thay thế lời khám và chỉ định của bác sĩ. Không tự ý dùng, ngừng hay đổi thuốc.
📚 Bài viết liên quan
- Đau không nằm ở chỗ đau: vì sao chữa mãi không khỏi?
- Thể dục buổi sáng có tốt không? Tập sai là tự hại mình
- Đau lưng khi cúi người phải làm sao?
- Giãn cơ có thể làm đau lưng nặng hơn: vì sao?
Xem thêm chuyên mục: Chăm sóc xương khớp · Tất cả bài viết
Tài liệu tham khảo
-
Trojian T, Tucker AK. Plantar Fasciitis. American Family Physician, 2019;99(12):744–750. aafp.org/pubs/afp/issues/2019/0615/p744.html ↩↩↩↩↩↩↩
-
Koc TA Jr, et al. Heel Pain – Plantar Fasciitis: Revision 2023. Clinical Practice Guidelines. Journal of Orthopaedic & Sports Physical Therapy, 2023. jospt.org ↩↩↩↩
-
Rathleff MS, et al. High-load strength training improves outcome in patients with plantar fasciitis: a randomized controlled trial with 12-month follow-up. Scandinavian Journal of Medicine & Science in Sports, 2015;25(3):e292–e300. search.pedro.org.au/search-results/record-detail/42802 ↩
-
NHS. Plantar fasciitis. nhs.uk/conditions/plantar-fasciitis ↩