5 Sự Thật “Ngược Đời” Về Viêm Khớp Có Thể Thay Đổi Cách Bạn Nhìn Nhận Về Cơ Thể

Nếu từng được bác sĩ nói rằng bạn bị “xương chạm xương”, có lẽ bạn đã nghĩ rằng đầu gối của mình không còn cách nào cứu vãn.

Nhiều người vì sợ đau nên hạn chế vận động, thậm chí ngồi yên và chờ đến khi phải thay khớp.

Nhưng thực tế không đơn giản như vậy.

Tình trạng trên phim chụp, mức độ đau và khả năng vận động của một người không phải lúc nào cũng giống nhau. Điều quan trọng là hiểu đúng cơ thể và lựa chọn cách vận động phù hợp.

Dưới đây là 5 sự thật có thể khiến bạn thay đổi cách nhìn về viêm khớp.

1. Phim X-quang không quyết định mức độ đau của bạn

Một điều rất đáng chú ý là mức độ thay đổi trên X-quang không phải lúc nào cũng tương ứng với mức độ đau.

Có người có dấu hiệu thoái hóa rõ trên phim nhưng vẫn đi bộ, leo cầu thang và sinh hoạt khá bình thường.

Ngược lại, có người thay đổi trên hình ảnh không quá nghiêm trọng nhưng lại đau nhiều.

Bởi cảm giác đau không chỉ phụ thuộc vào sụn hay khe khớp. Tình trạng viêm, sức mạnh cơ bắp, hệ thần kinh, giấc ngủ và nhiều yếu tố khác đều có thể ảnh hưởng đến cảm nhận đau.

Vì vậy, mục tiêu của phục hồi chức năng không phải là làm cho tấm X-quang trở nên “đẹp” hơn.

Mục tiêu là giúp bạn vận động tốt hơn và sống dễ chịu hơn.

Ngay cả khi những thay đổi trên phim vẫn còn đó, bạn vẫn có thể cải thiện sức mạnh và chức năng của khớp.

2. Thoái hóa không có nghĩa là bạn chỉ có thể ngày càng tệ đi

Khi nghe đến từ “thoái hóa”, nhiều người lập tức nghĩ rằng khớp chỉ có một hướng duy nhất: ngày càng xuống cấp.

Nhưng quá trình phục hồi không được đánh giá chỉ bằng hình ảnh cấu trúc.

Một chương trình phục hồi thường có thể được xây dựng theo từng bước:

• Kiểm soát đau: giảm những hoạt động khiến triệu chứng tăng lên.

• Khôi phục vận động: lấy lại khả năng co duỗi và di chuyển của khớp.

• Tăng sức mạnh: tập trung vào cơ đùi, cơ mông và các nhóm cơ hỗ trợ.

• Duy trì chức năng: tiếp tục vận động phù hợp để duy trì kết quả lâu dài.

Đặc biệt, sức mạnh của cơ hông và cơ đùi có vai trò quan trọng trong việc kiểm soát chuyển động của toàn bộ chân.

Vì vậy, thay vì chỉ tập trung vào câu hỏi “khớp của tôi đã hỏng đến đâu?”, hãy hỏi thêm:

“Tôi có thể làm gì để cơ thể vận động tốt hơn?”

3. Không phải mọi kỹ thuật giảm căng cơ đều phù hợp với mọi người

Gua Sha hoặc các kỹ thuật tác động lên mô mềm đôi khi được sử dụng để tạo cảm giác thư giãn và giảm căng cứng.

Tuy nhiên, chúng không nên được xem là phương pháp “phá vỡ” các dải dính trong khớp hay chữa khỏi thoái hóa.

Nếu muốn sử dụng kỹ thuật tác động mô mềm tại nhà, hãy thực hiện nhẹ nhàng trên các vùng cơ và tránh:

• vùng xương lồi;

• vùng đang sưng nóng;

• vùng có vết thương hoặc bầm tím;

• vùng đau bất thường.

Đặc biệt, không cần cố cạo thật mạnh để tạo ra những mảng đỏ trên da. Da bị bầm hoặc xuất huyết dưới da không phải là dấu hiệu bắt buộc của quá trình hồi phục.

Với người đang đau gối, những bài tập vận động và tăng sức mạnh phù hợp thường quan trọng hơn việc cố tìm một “mẹo” tác động nhanh vào vùng đau.

4. Đau ở gốc ngón tay cái không đơn giản chỉ là “do tuổi tác”

Thoái hóa khớp ở gốc ngón tay cái có thể gây đau khi cầm nắm, mở nắp chai hoặc sử dụng các vật dụng hằng ngày.

Tình trạng này gặp ở phụ nữ nhiều hơn nam giới, đặc biệt khi tuổi tăng.

Khi bệnh tiến triển, vùng gốc ngón tay cái có thể thay đổi hình dạng và khiến việc cầm nắm trở nên khó khăn.

Trong giai đoạn đau nhiều, nẹp ngón tay cái có thể được sử dụng để hỗ trợ và giảm tải cho khớp trong một số trường hợp.

Tuy nhiên, thời gian đeo nẹp không nên áp dụng cứng nhắc cho tất cả mọi người.

Sau khi triệu chứng được kiểm soát, người bệnh thường cần kết hợp vận động và tăng cường chức năng của bàn tay theo hướng dẫn phù hợp.

Mục tiêu không phải là bất động khớp mãi mãi, mà là giúp khớp hoạt động tốt hơn với mức tải phù hợp.

5. Viêm khớp dạng thấp không chỉ là câu chuyện của khớp

Đây là điểm rất quan trọng khi nói về “viêm khớp”.

Thoái hóa khớp và viêm khớp dạng thấp không phải cùng một bệnh.

Thoái hóa khớp liên quan nhiều đến những thay đổi của cấu trúc khớp và quá trình chịu tải.

Trong khi đó, viêm khớp dạng thấp là một bệnh tự miễn. Hệ miễn dịch tấn công các mô của chính cơ thể, gây viêm kéo dài và có thể làm tổn thương khớp.

RA thường gây viêm nhiều khớp và có xu hướng đối xứng. Người bệnh cũng có thể xuất hiện các triệu chứng toàn thân như mệt mỏi hoặc cảm giác không khỏe.

Đây là lý do người nghi ngờ mắc viêm khớp dạng thấp không nên chỉ tìm cách giảm đau tại nhà.

Điều trị sớm và kiểm soát tình trạng viêm là yếu tố rất quan trọng để hạn chế tổn thương khớp về lâu dài.

Đừng để một tấm phim quyết định cách bạn sống

Một chẩn đoán viêm khớp không có nghĩa là bạn phải từ bỏ vận động.

Điều quan trọng là hiểu mình đang mắc vấn đề gì, mức độ ra sao và cơ thể đang đáp ứng thế nào với vận động.

Bạn không cần bắt đầu bằng những bài tập khó.

Có thể chỉ là vài phút vận động nhẹ, một bài tập tăng sức mạnh cơ đùi hoặc một thay đổi nhỏ trong cách bạn thực hiện hoạt động hằng ngày.

Đừng chỉ nhìn vào những gì đang xảy ra bên trong khớp. Hãy nhìn vào những gì cơ thể bạn vẫn có thể làm được.

Bởi mục tiêu cuối cùng của phục hồi không phải là có một tấm X-quang hoàn hảo, mà là giúp bạn tiếp tục sống chủ động và vận động tự tin hơn.