
Bài tập cho người bị giãn dây chằng đầu gối: 6 bài tại nhà | BS Tú Dây Chằng
Tác giả: BS. Nguyễn Minh Tú (Bác sĩ Tú dây chằng) – Bác sĩ Phục hồi chức năng Cơ Xương Khớp | Cập nhật: 11/2026
Trả lời ngắn: bài tập cho người bị giãn dây chằng đầu gối nên đi theo 2 chặng: chặng đầu giữ cơ đùi “thức” và gối cử động được (siết đùi, trượt gót, nâng chân thẳng), chặng sau tăng sức và thăng bằng (cầu hông, ngồi xuống đứng lên ghế, đứng 1 chân). Mỗi bài có số hiệp và số lần cụ thể bên dưới. Thước đo để biết tập vừa hay quá sức là luật đau 0–10: đau khi tập không quá 5/10 và hết trong vòng 24 giờ 3.

Giãn dây chằng đầu gối nên tập gì trước?
“Giãn dây chằng” là cách người ta hay gọi tổn thương dây chằng mức nhẹ đến vừa: một phần sợi bị kéo giãn hoặc rách, nhưng dây chưa đứt hẳn. Hay gặp nhất là dây chằng bên trong gối, bị khi gối bị gập vào trong, ví dụ va chạm lúc đá phủi hoặc trượt chân lúc đi làm về trời mưa.
Với mức nhẹ và vừa, các tài liệu đều thống nhất điều trị không mổ: cho đi lại chịu lực theo mức chịu được, cử động gối sớm để khỏi cứng, rồi tập sức cơ 12. Một tổng quan năm 2024 gom 26 nghiên cứu, gần 2.000 người, ghi nhận người bị tổn thương độ I và II đi lại chịu lực ngay vẫn dung nạp tốt 2. Tổng quan này cũng nói thật: các bài tập trong nghiên cứu được mô tả rất sơ sài 2. Vì vậy 6 bài dưới đây là cách sắp xếp của bác sĩ phục hồi chức năng dựa trên nguyên tắc chung đó, không phải một phác đồ “chuẩn” duy nhất.
🎙️ Lời Bác sĩ Tú (trích video Giãn dây chằng 2 bên có quay trở lại thể thao được không): “Bị giãn dây chằng thôi thì tập là có thể hồi phục, nhất là dây chằng hai bên. Nó rất là dễ hồi phục nhưng mà các bạn phải tập. Nếu mà các bạn không tập thì nó sẽ giãn lại.”
Thời gian khỏi theo từng mức tổn thương đã có bài riêng: Giãn dây chằng đầu gối bao lâu khỏi?. Bài này chỉ nói tập gì, tập bao nhiêu.
Trước khi tập, hãy chắc chắn bạn không thuộc nhóm phải đi khám ở mục “Khi nào phải đi khám?” cuối bài. Gối sưng to trong vài giờ, nghe “bụp”, gối sụm khi xoay người là dấu hiệu có thể đứt dây chằng chéo, không phải giãn đơn thuần.
Luật đau 0–10: tập bao nhiêu là vừa?
Hãy chấm đau từ 0 (không đau) đến 10 (đau nhất bạn tưởng tượng được). Một số chương trình phục hồi dùng quy tắc sau 3:
| Lúc nào | Mức chấp nhận | Nếu vượt |
|---|---|---|
| Trong lúc tập | Đau không quá 5/10 | Giảm số lần hoặc biên độ ngay buổi đó |
| Sau tập 24 giờ | Đau và sưng về lại mức trước buổi tập | Buổi sau lùi lại 1 bậc |
Đau 0–2 là “an toàn”. Đau 3–5 là “chấp nhận được” nếu sáng hôm sau gối như cũ. Đau trên 5, đau nhói chói ở một điểm, hoặc gối sưng thêm sáng hôm sau là tín hiệu tải quá sức.
6 bài tập cho người bị giãn dây chằng đầu gối tại nhà
Chặng 1 (thường là tuần đầu): giữ cơ và tầm vận động
Bài 1: Siết cơ đùi
- Ngồi duỗi thẳng chân, kê một khăn cuộn nhỏ dưới gối.
- Siết cơ đùi trước, ép mặt sau gối xuống khăn.
- Giữ 5 giây rồi thả.
Làm: 3 hiệp × 10 lần, 2–3 lần mỗi ngày. Đúng khi: thấy xương bánh chè kéo nhẹ lên trên, cơ đùi cứng lại khi sờ.
Bài 2: Trượt gót gập duỗi gối
- Nằm ngửa hoặc ngồi dựa, hai chân duỗi.
- Trượt gót chân đau về phía mông, gập gối tới khi thấy căng.
- Giữ 2 giây, trượt ra duỗi thẳng hết.
Làm: 3 hiệp × 10–15 lần, 2 lần mỗi ngày. Đúng khi: mỗi ngày gập thêm được một chút, đau trong lúc làm không quá 5/10.
Bài 3: Nâng chân thẳng
- Nằm ngửa, chân lành co, chân đau duỗi.
- Siết đùi như bài 1 cho gối thẳng.
- Nâng chân lên cao bằng gối bên kia, hạ chậm 3 giây.
Làm: 3 hiệp × 10 lần, 1–2 lần mỗi ngày. Đúng khi: gối không bị cong trong lúc nâng. Gối cong là cơ đùi chưa đủ sức, quay lại bài 1 thêm vài ngày.
Chặng 2 (khi đi lại gần bình thường): tăng sức và thăng bằng
Chỉ sang chặng 2 khi đi lại không khập khiễng, gối gần duỗi thẳng hết và 3 bài trên làm không quá 2–3/10.
Bài 4: Cầu hông
- Nằm ngửa, co 2 gối, bàn chân đặt sàn rộng bằng hông.
- Siết mông, nâng hông lên tới khi vai, hông, gối thành một đường.
- Giữ 3 giây, hạ chậm.
Làm: 3 hiệp × 12 lần, 1 lần mỗi ngày. Đúng khi: thấy mông và đùi sau làm việc, không ưỡn lưng.
Bài 5: Ngồi xuống đứng lên ghế
- Đứng trước ghế cao vừa, hai chân rộng bằng hông.
- Đẩy mông ra sau, ngồi chạm ghế trong 3 giây.
- Đứng lên, dồn đều lực 2 chân.
Làm: 3 hiệp × 8–10 lần, cách ngày. Đúng khi: gối luôn hướng theo mũi chân, không đổ vào trong. Dễ quá thì dùng ghế thấp hơn.
Bài 6: Đứng 1 chân
- Đứng cạnh bàn hoặc tường để vịn khi cần.
- Nhấc chân lành, đứng trên chân đau, gối hơi chùng.
- Giữ thăng bằng, mắt nhìn thẳng.
Làm: 3 lần × 30 giây, 1–2 lần mỗi ngày. Đúng khi: đứng được 30 giây không chạm tay vào tường. Dễ rồi thì nhắm mắt hoặc đứng trên gối mềm.
Kênh YouTube Bs Tú Dây Chằng và TikTok @bs.tu.day.chang có video hướng dẫn các bài tập phục hồi gối. Xem trước một lần để chỉnh tư thế, nhất là bài 5 và bài 6.
Bác sĩ Tú hay dặn người tập: đúng tư thế quan trọng hơn làm nhiều. Tập 3 hiệp đúng còn hơn 5 hiệp mà gối đổ vào trong.
Nếu giãn dây chằng xảy ra trên một gối từng mổ hoặc từng đứt dây chằng chéo trước, bạn cần lộ trình chặt hơn, có tiêu chí cho từng giai đoạn. Phần đó nằm trong phác đồ dưới đây.
📘 Tải miễn phí: Phác đồ phục hồi dây chằng chéo trước 6 giai đoạn
Mỗi giai đoạn tập gì, và tiêu chí nào cho biết gối đã sẵn sàng tăng bài: sưng, tầm vận động, sức cơ, thăng bằng.
Nhận phác đồ miễn phí →Phác đồ gửi trong nhóm Zalo "Tập Online Trở Lại Thể Thao" — nơi bác sĩ và hơn 800 người đang phục hồi hỏi đáp mỗi ngày.
Giãn dây chằng đầu gối tập bao lâu thì quay lại thể thao?
Không có một con số cho tất cả. Một nghiên cứu cũ trên cầu thủ bóng bầu dục bị tổn thương dây chằng bên trong độ I–II, điều trị không mổ, ghi nhận thời gian quay lại thi đấu trung bình khoảng 20 ngày 1. Đó là vận động viên có đội ngũ theo dõi hằng ngày, nên đừng lấy làm hạn chót cho mình.
Mốc tự kiểm tra trước khi quay lại sân:
- Gối hết sưng, gập duỗi bằng chân lành.
- 6 bài trên làm không đau.
- Đứng 1 chân 30 giây ngang chân lành.
- Chạy chậm, chạy chữ chi, nhảy 2 chân tại chỗ mà không đau, không thấy gối lỏng.
Các tài liệu cũng dặn quay lại thể thao khi sức cơ và cảm giác giữ thăng bằng của chân đau tương đương chân lành 1.
🎙️ Lời Bác sĩ Tú (trích video Giãn dây chằng, gối có ít dịch nên làm gì): “Đi lại bình thường rồi nhưng mình chưa thể nào khẳng định là dây chằng này nó đã hồi phục. Việc mà có một chút dịch là báo hiệu cho bạn là bạn chưa hồi phục hoàn toàn đâu, nên là bạn cần phải tập luyện thêm.”
Khi nào KHÔNG nên tự tập: gối sưng tăng từng ngày, đau trên 5/10 ngay cả khi nghỉ, gối lỏng, sụm khi xoay người, hoặc tập 2 tuần không thấy tiến bộ. Lúc đó hãy dừng và đi khám.

Khi nào phải đi khám?
Đi khám ngay nếu: - Gối sưng to nhanh trong vài giờ sau chấn thương, có tiếng “bụp”. - Không đứng hoặc không bước được trên chân đau. - Gối kẹt cứng, không duỗi thẳng được. - Bắp chân sưng, đau, đỏ một bên, hoặc kèm khó thở, đau ngực.
Hẹn khám trong 1–2 ngày nếu: - Gối cảm giác lỏng, hụt khi xoay người, đổi hướng. - Đau nhiều ở mặt trong hoặc mặt ngoài gối, ấn vào rất đau. - Sau 1–2 tuần tập mà sưng và đau không giảm. - Đau lan xuống đường khe khớp, gối lục cục khi gập duỗi.
Câu hỏi thường gặp
Giãn dây chằng đầu gối có nên đeo nẹp không?
Tùy mức tổn thương. Theo nghiên cứu, mức nhẹ nhiều người không cần nẹp 1. Theo kinh nghiệm của Bác sĩ Tú, đã đứt bán phần dây chằng bên trong thì đều đeo nẹp có bản lề giai đoạn đầu để hạn chế gối bị gập vào trong. Việc đeo bao lâu nên theo chỉ định của bác sĩ khám cho bạn.
Đau bao nhiêu thì nên dừng tập?
Đau trong lúc tập trên 5/10, hoặc sáng hôm sau gối đau và sưng hơn trước buổi tập, là nên lùi bài 3. Đau nhói chói đột ngột thì dừng hẳn và đi khám.
Có cần tập mỗi ngày không?
Bài 1–3 có thể tập mỗi ngày vì nhẹ. Bài 4–5 nên tập cách ngày để cơ có thời gian hồi phục. Bạn có thể hỏi thêm cách xếp lịch trong nhóm Zalo Tập Online Trở Lại Thể Thao.
Giãn dây chằng nhẹ phần lớn sẽ ổn nếu tập đều và đúng mức. Nếu gối bạn từng mổ hoặc từng đứt dây chằng chéo trước, phác đồ sẽ giúp bạn biết mình đang ở giai đoạn nào và khi nào được tăng bài. Nếu bạn tập mãi mà đùi vẫn nhỏ hơn chân kia, chân yếu, hay sợ gối lỏng, hãy đọc ebook 7 sai lầm để xem mình có đang mắc lỗi nào không.
🎁 2 tài liệu miễn phí cho người đang phục hồi dây chằng
📘 Phác đồ phục hồi dây chằng chéo trước 6 giai đoạn: tuần này tập gì, khi nào tăng bài, tiến lên theo tiêu chí chứ không theo ngày.
Nhận phác đồ miễn phí →📕 Ebook 7 sai lầm khiến tập hoài cơ đùi không lên: dành cho người tập đều mà đùi vẫn teo, chân yếu, sợ lỏng gối, có cả lỗi sợ đau nên dồn sức sang chân lành.
Nhận ebook miễn phí →Tài liệu gửi trong nhóm Zalo "Tập Online Trở Lại Thể Thao" — nơi bác sĩ và hơn 800 người đang phục hồi hỏi đáp mỗi ngày.
⚠️ Lưu ý y tế: Bài viết để bạn hiểu và tham khảo, không thay thế lời khám và chỉ định của bác sĩ. Nếu chưa được khám sau chấn thương gối, hãy đi khám trước khi tự tập.
📚 Bài viết liên quan
- Giãn dây chằng đầu gối bao lâu khỏi? Mốc theo 3 độ tổn thương | BS Tú Dây Chằng
- Chấn thương dây chằng bên trong gối (MCL): 4 bài tập phục hồi
- Bài tập bật nhảy sau mổ dây chằng: 4 cấp độ trước khi ra sân
- Bài tập bổ trợ đầu gối chạy bộ: 6 bài giữ gối khỏe lâu dài
Xem thêm chuyên mục: Chấn thương thể thao · Tất cả bài viết
Về tác giả: Bác sĩ Minh Tú (Nguyễn Minh Tú) – nhiều người quen gọi là Bác sĩ Tú dây chằng – bác sĩ phục hồi chức năng cơ xương khớp và chấn thương thể thao. Xem thêm về Bác sĩ Tú.
Tài liệu tham khảo
-
Chen L, Kim PD, Ahmad CS, Levine WN. Medial collateral ligament injuries of the knee: current treatment concepts. Curr Rev Musculoskelet Med. 2008. europepmc.org/articles/PMC2684213 ↩↩↩↩
-
Svantesson J và cộng sự. Shedding light on the non-operative treatment of the forgotten side of the knee: rehabilitation of medial collateral ligament injuries — a systematic review. BMJ Open Sport Exerc Med. 2024;10(2):e001750. europepmc.org/articles/PMC11202733 ↩↩↩
-
Habets B và cộng sự. No Difference in Clinical Effects When Comparing Alfredson Eccentric and Silbernagel Combined Concentric-Eccentric Loading in Achilles Tendinopathy: A Randomized Controlled Trial. Orthop J Sports Med. 2021. europepmc.org/articles/PMC8554573 (mô tả mô hình theo dõi đau: đau khi vận động không quá 5/10, hết trong 24 giờ) ↩↩↩