Tác giả: BS. Nguyễn Minh Tú – Bác sĩ Phục hồi chức năng Cơ Xương Khớp | Cập nhật: 11/2026

Trả lời ngắn: tuần 4 sau mổ, bạn tập chân mổ tự gánh sức nặng cơ thể qua các bài bước lên bậc thấp, cầu mông, đi ngang và đứng một chân. Cuối tuần, mục tiêu là gập gối khoảng 110–120 độ, đi lại không cần nạng với dáng đi bình thường, và đứng được một chân khoảng 30 giây.

---

Bài tập sau mổ dây chằng chéo trước tuần 4 cần đạt gì?

Ở bài tuần 3, bạn đã chuyển từ tập nằm sang tập đứng bằng hai chân. Tuần 4 đi thêm một bước: cho chân mổ làm việc một mình trong những động tác ngắn, có vịn.

Trước khi bắt đầu, kiểm tra mục tiêu đầu tuần 4:

Việc cần có khi bắt đầu tuần 4	Cách tự kiểm tra
Duỗi thẳng gối	Thẳng hoàn toàn, giống chân lành
Gập gối	Khoảng 100–110 độ
Cơ đùi	Nâng chân thẳng 20 lần liền mà gối không cong
Đi lại	Dáng đi gần bình thường, ít hoặc không cần nạng
Sưng	Không sưng thêm sau buổi tập

Thiếu điều nào thì giữ bài tuần 3 thêm vài ngày. Lên bài theo tiêu chí, không theo lịch ³⁴.

Tuần 4 dễ làm người ta chủ quan. Gối bớt đau, đi lại được, nhiều người nghĩ “chắc ổn rồi” và tập ít đi. Thực tế, cơ đùi lúc này vẫn còn yếu hơn chân lành khá nhiều. Bạn chỉ thấy rõ điều đó khi bắt chân mổ làm việc một mình, như bước lên một bậc cầu thang.

---

Tuần 4 sau mổ dây chằng chéo trước tập gì?

Nguyên tắc vẫn vậy: căng nhẹ là đúng, đau nhói là sai. Bài nào làm gối sưng hơn hẳn vào tối hôm đó thì hôm sau giảm số lần. Lời dặn riêng của bác sĩ mổ luôn được ưu tiên.

Giữ mỗi ngày: kê gót cho gối duỗi thẳng, ngồi xổm nông, nhón gót hai chân, đạp xe tại chỗ. Đạp xe có thể tăng dần lên khoảng 15–20 phút, yên vẫn để cao ¹. Thêm 5 bài mới sau.

Bài 1: Bước lên bậc thấp

• Dùng bậc cầu thang thấp nhất hoặc một bục chắc chắn, một tay vịn lan can.
• Tuần đầu: bước chân lành lên trước ². Khi đã chắc, đổi sang bước chân mổ lên trước, dồn sức đứng thẳng lên.
• Làm: 10 lần × 3 hiệp.
• Đúng khi: gối chân mổ hướng thẳng về mũi chân thứ hai, không đổ vào trong.

Bài 2: Cầu mông hai chân

• Nằm ngửa, co hai gối, bàn chân đặt trên sàn.
• Siết mông, nâng hông lên thành một đường thẳng từ vai tới gối. Giữ 3–5 giây, hạ chậm.
• Làm: 12–15 lần × 3 hiệp.
• Đúng khi: thấy mỏi ở mông và sau đùi, không thấy mỏi ở thắt lưng.

Bài 3: Đi ngang và đi lùi

• Đứng cạnh bàn bếp hoặc hành lang có tường để vịn khi cần.
• Bước ngang 10 bước sang trái, 10 bước sang phải. Sau đó đi lùi 10 bước ².
• Làm: 3 lượt mỗi kiểu.
• Đúng khi: bước đều, hông không nhô lên, chân mổ chịu sức như chân lành.

Bài 4: Đứng một chân lâu hơn

• Đứng cạnh bàn, ngón tay chạm nhẹ mép bàn.
• Đứng bằng chân mổ, gối hơi mềm. Khi giữ được 30 giây, thử bỏ tay ra.
• Làm: 3 lần × 30 giây, cả hai chân để so sánh.
• Đúng khi: người không lắc nhiều, gối không bị khóa cứng ra sau.

Bài 5: Dạng chân đứng với dây chun

• Buộc dây chun quanh cổ chân, đứng vịn bàn.
• Đưa chân mổ sang ngang rồi ra sau, giữ người thẳng ².
• Làm: 12 lần × 2–3 hiệp mỗi hướng.
• Đúng khi: mỏi ở mông bên hông, không nghiêng người theo chân.

5 bài trên giúp chân mổ quen tự gánh sức. Bài tập của các giai đoạn sau, và tiêu chí để được tăng bài, nằm trong phác đồ dưới đây.

---

Sau mổ dây chằng 4 tuần lên xuống cầu thang được chưa?

Lên cầu thang thì đa số người đã làm được ở tuần 4, nếu có vịn tay. Xuống cầu thang khó hơn nhiều, vì chân mổ phải hãm sức nặng cơ thể khi gối đang gập.

Cách đi an toàn trong tuần này:

1. Lên: chân lành bước lên trước, chân mổ theo sau.
2. Xuống: chân mổ bước xuống trước, chân lành theo sau.
3. Luôn vịn lan can, đi từng bậc một.
4. Khi Bài 1 đã làm được bằng chân mổ bước trước mà không đổ gối, thử đi luân phiên từng chân khi lên.

Phác đồ của nhóm MOON coi việc lên xuống cầu thang luân phiên từng chân, không đau, không lỏng gối là một điều kiện để bỏ hẳn nạng ³. Nếu bạn vẫn phải đi “từng bậc hai chân” thì không sao, đó là dấu hiệu cơ đùi cần thêm thời gian.

Một tình huống rất hay gặp (minh họa, không phải một bệnh nhân cụ thể): đi trên đường bằng thì trông như người bình thường, nhưng xuống cầu thang thì phải xoay người đi ngang, hoặc gối chân mổ run lên ở mỗi bậc. Đây không phải dây chằng có vấn đề. Đây là cơ đùi chưa đủ sức hãm, và câu trả lời là tập đúng bài, đủ số lần.

---

Tự kiểm tra cuối tuần 4: đủ điều kiện sang tuần 5 chưa?

Đạt đủ các điều dưới đây, bạn có thể chuyển sang bài tập tuần 5–6, nơi bạn sẽ tập bước xuống bậc chậm, nhón gót một chân và thăng bằng trên nền mềm.

Tiêu chí	Đạt khi
Gập gối	Khoảng 110–120 độ 1
Duỗi thẳng	Vẫn thẳng hoàn toàn
Đi lại	Không cần nạng, dáng đi bình thường
Cầu thang	Lên được luân phiên từng chân, có vịn
Đứng một chân	Khoảng 30 giây, không cần vịn
Sưng	Không sưng thêm sau buổi tập

Một số phác đồ dùng mốc đứng một chân 3 lần × 60 giây để kết thúc giai đoạn đầu ⁴. Bạn chưa cần đạt mốc đó ngay tuần 4, nhưng nên hướng tới.

4 sai lầm hay gặp ở tuần 4

1. Bước lên bậc mà để gối đổ vào trong. Thà làm ít lần mà đúng.
2. Chọn bậc quá cao. Tuần này chỉ dùng bậc thấp.
3. Quên tập chân lành. Hai chân cùng yếu sau nhiều tuần ít vận động.
4. Ngừng kê gót cho gối duỗi. Gối có thể mất độ duỗi thẳng nếu bỏ bài này quá sớm.

---

Khi nào phải đi khám?

Đi khám ngay nếu: - Sốt, gối đỏ, nóng, đau tăng nhanh. - Bắp chân một bên sưng căng, bóp vào đau, hoặc khó thở đột ngột. - Trượt ngã hoặc vặn gối, nghe “rắc”, sau đó gối sưng to.

Hẹn khám trong 1–2 ngày nếu: - Gối có cảm giác “sụt” hoặc lỏng khi bước xuống bậc. - Gối mất độ duỗi thẳng dù vẫn tập đều. - Đau ở trước gối tăng dần mỗi lần lên cầu thang.

---

Câu hỏi thường gặp

Tuần 4 sau mổ dây chằng đã đi làm, đi xe máy được chưa?

Việc văn phòng thì nhiều người đã quay lại sớm hơn tuần 4 khi đi lại an toàn ¹. Lái xe thì cần kiểm soát chân tốt, gồm phanh gấp được. Mổ gối phải thường cần lâu hơn mổ gối trái ¹. Hãy hỏi bác sĩ mổ trước khi tự lái.

Tuần 4 đi bộ được bao nhiêu là đủ?

Đi tới mức gối không sưng thêm vào tối hôm đó và sáng hôm sau. Tăng từ từ, mỗi lần một ít. Đi nhiều mà dáng đi lệch thì không có lợi cho gối.

Chân mổ đứng một chân run nhiều hơn chân lành có sao không?

Bình thường ở giai đoạn này. Cơ đùi và khả năng cảm nhận vị trí khớp gối đều cần thời gian để quay lại. Run giảm dần khi bạn tập đều mỗi ngày. Kênh YouTube Bs Tú Dây Chằng và fanpage Bác Sĩ Tú có video hướng dẫn các bài tập phục hồi, bạn có thể xem để so tư thế đứng một chân của mình.

Tuần 4 là lúc chân mổ bắt đầu tự gánh sức nặng, và cũng là lúc lộ ra cơ đùi còn yếu tới đâu. Bạn muốn biết tuần 5–6 và các giai đoạn sau tập gì, khi nào được chạy, hãy lấy phác đồ. Nếu bước lên bậc mà chân mổ run, gối đổ vào trong, đùi vẫn nhỏ hơn bên lành, hãy đọc ebook 7 sai lầm để tìm lỗi trong cách tập.

⚠️ Lưu ý y tế: Bài viết để bạn hiểu và tham khảo, không thay thế lời khám và chỉ định của bác sĩ đã mổ cho bạn. Người mổ kèm sụn chêm hoặc dây chằng khác có thể phải tập chậm hơn.

Tài liệu tham khảo