Tác giả: BS. Nguyễn Minh Tú – Bác sĩ Phục hồi chức năng Cơ Xương Khớp | Cập nhật: 11/2026

Trả lời ngắn: trong lúc mổ bạn không thấy đau, vì chân đã được gây tê hoặc bạn được gây mê. Đau rõ nhất thường là lúc thuốc tê hết tác dụng, khoảng đêm đầu tiên và 1–2 ngày sau đó, rồi giảm dần. Việc chuẩn bị quan trọng nhất là đưa gối vào phòng mổ trong trạng thái duỗi thẳng được, bớt sưng và cơ đùi còn siết được.

---

Mổ nội soi dây chằng chéo trước có đau không?

Câu hỏi này gần như ai sắp mổ cũng hỏi. Chia theo từng lúc cho dễ hình dung:

Trong lúc mổ: không đau. Có hai cách vô cảm. Một là gây mê: bạn ngủ hẳn, tỉnh dậy là xong. Hai là gây tê tủy sống: tiêm thuốc tê ở lưng, hai chân tê và nặng trong khoảng 2–3 tiếng, kèm thuốc an thần để bạn thư giãn. Dù tỉnh, bạn không thấy và không cảm nhận được ca mổ. Bác sĩ gây mê sẽ trao đổi với bạn để chọn cách phù hợp ².

Vài giờ đầu sau mổ: thường còn êm. Nhiều nơi tiêm thêm thuốc tê quanh dây thần kinh ở đùi hoặc quanh gối để giảm đau sau mổ. Loại tê thần kinh đùi thường kéo dài khoảng 15 giờ ². Có nơi cho biết thuốc tê quanh gối giữ được 18–24 giờ ¹. Trong thời gian này đùi trước sẽ tê và yếu, đó là bình thường.

Khi thuốc tê hết: đau rõ nhất. Đây là lúc nhiều người bất ngờ, vì đang êm bỗng đau lên. Nếu bạn mổ bằng gân lấy ở mặt sau đùi, có thể đau thêm ở mặt sau đùi và khoeo, vì thuốc tê thần kinh đùi chủ yếu che phần trước gối ².

Sau đó: giảm dần từng ngày. Đau còn đi kèm sưng, nên càng kiểm soát sưng tốt thì càng đỡ đau.

Hai điều giúp bớt đau rất nhiều: 1. Dùng thuốc giảm đau đúng giờ theo chỉ định của bác sĩ, đừng đợi đau dữ dội mới dùng. Hỏi rõ bác sĩ trước khi về: thuốc tê sẽ hết khoảng lúc nào. 2. Chườm lạnh và kê cao chân ngay từ ngày đầu. Chườm theo kiểu 20 phút chườm, 20 phút nghỉ, không chườm lúc đang ngủ ⁵.

---

Quy trình mổ nội soi dây chằng chéo trước diễn ra thế nào?

Biết trước các bước giúp bạn bớt lo rất nhiều. Mỗi bệnh viện có khác nhau đôi chút, nhưng nhìn chung:

Thời điểm	Điều gì xảy ra
Vài tuần trước mổ	Khám, chụp phim, xét nghiệm. Tập để gối bớt sưng, duỗi thẳng được
Tối hôm trước	Nhịn ăn uống theo giờ bệnh viện dặn. Tắm sạch, không cạo lông chân
Sáng ngày mổ	Gặp bác sĩ gây mê, chọn cách vô cảm, đặt đường truyền
Trong phòng mổ	Bác sĩ rạch vài vết nhỏ quanh gối, đưa camera vào khớp. Lấy một đoạn gân của chính bạn (hoặc gân hiến) làm dây chằng mới, luồn qua đường hầm trong xương và bắt vít cố định
Phòng hồi tỉnh	Theo dõi, chườm lạnh, đeo nẹp gối
Cùng ngày hoặc hôm sau	Nhiều nơi cho về ngay trong ngày 1. Bạn đi được bằng nạng và nẹp ngay hôm mổ

Mổ “nội soi” nghĩa là không mở toang khớp gối. Bác sĩ chỉ làm qua vài lỗ nhỏ. Vì vậy vết mổ nhỏ, nhưng bên trong vẫn là một ca mổ thật: xương được khoan, gân được lấy. Đừng vì vết mổ nhỏ mà nghĩ vài hôm là đi lại như cũ.

Thường bạn sẽ bắt đầu tập phục hồi chỉ 2–3 ngày sau mổ ¹.

---

Trước khi mổ dây chằng chéo trước cần chuẩn bị gì?

1. Chuẩn bị cái gối: quan trọng nhất

Nhiều nơi hẹn mổ sau chấn thương khoảng 3–6 tuần. Khoảng chờ này để gối hết viêm và lấy lại cử động gập duỗi trước khi mổ ¹. Mổ khi gối còn sưng to, còn cứng thì nguy cơ gối bị dính, khó duỗi sau mổ cao hơn ¹.

Các nghiên cứu về tập trước mổ cho thấy: duỗi gối được hết và gối gần như không sưng là hai điều kiện quan trọng trước khi lên bàn mổ ³. Người tập trước mổ thường có chức năng gối tốt hơn và tỷ lệ quay lại thể thao cao hơn ³. Một tổng hợp gần đây gồm 36 nghiên cứu với 2.326 người cũng không ghi nhận biến chứng do tập trước mổ ⁴.

Nói gọn: gối vào phòng mổ thế nào, gối ra khỏi phòng mổ gần như thế ấy.

2. Chuẩn bị nhà cửa

• Dọn lối đi từ giường ra nhà vệ sinh, bỏ thảm trơn, dây điện.
• Chuẩn bị 2–3 cái gối hoặc chăn gấp để kê chân, túi chườm lạnh, khăn mỏng bọc đá.
• Nếu nhà có cầu thang, chuẩn bị chỗ ngủ ở tầng dưới trong tuần đầu.
• Ghế có tay vịn để ngồi xuống đứng lên dễ hơn. Nhà vệ sinh xổm thì nên có ghế bô hoặc bệ ngồi tạm.
• Túi ni lông bọc gối khi tắm. Nhiều nơi cho tắm sau khoảng 48 giờ, bọc kín băng mổ và không ngâm gối trong nước ⁵.

3. Chuẩn bị đồ mang vào viện

• Quần đùi rộng hoặc quần ống rộng để mặc ra ngoài nẹp.
• Một đôi dép đế chống trơn, quai hậu.
• Phim chụp, kết quả xét nghiệm, đơn thuốc đang dùng.
• Nạng: tập đi nạng trước mổ, đừng đợi lúc chân đau mới học.

4. Chuẩn bị người hỗ trợ

Ít nhất 3–5 ngày đầu nên có người ở cùng: đưa đón, nấu ăn, giúp tắm. Nếu đi làm, hỏi bác sĩ mổ dự kiến bao lâu bạn mới quay lại được để báo trước với công ty.

Trong 4 việc trên, chuẩn bị cái gối là việc quyết định nhất. Mục tiêu cần đạt trước khi lên bàn mổ, và lộ trình từ tuần 1 sau mổ, nằm trong phác đồ dưới đây.

---

Bài tập trước mổ dây chằng chéo trước: 4 bài làm tại nhà

Tập khi đầu gối đã bớt đau cấp. Căng nhẹ là đúng, đau nhói là sai. Không chạy, không nhảy, không xoay người trên chân đau trong lúc chờ mổ.

Bài 1: Kê gót để duỗi thẳng gối

• Ngồi hoặc nằm, kê gót chân lên một cuộn chăn. Khoeo để trống.
• Thả lỏng đùi, để sức nặng của chân kéo gối thẳng xuống.
• Làm: 10 phút mỗi lần, 3–4 lần/ngày.
• Đúng khi: mặt sau gối căng nhẹ, mặt sau gối gần chạm mặt giường như bên lành.

Bài 2: Siết cơ đùi

• Nằm ngửa, chân duỗi thẳng. Ép mặt sau gối xuống giường, siết cơ đùi trước.
• Giữ 5 giây, thả từ từ.
• Làm: 15 lần × 3 hiệp, 3 lần/ngày.
• Đúng khi: sờ thấy cơ đùi trước cứng lại, xương bánh chè nhích lên.

Bài 3: Trượt gót gập gối

• Nằm ngửa, kéo gót chân trượt về phía mông tới chỗ căng vừa phải.
• Giữ 3 giây rồi trượt ra.
• Làm: 15 lần × 2 hiệp, 2–3 lần/ngày.
• Đúng khi: gối gập dần được nhiều hơn mà không sưng thêm sau buổi tập.

Bài 4: Nâng chân thẳng

• Nằm ngửa, chân lành co lên. Chân đau siết cơ đùi cho thật thẳng.
• Nâng chân lên ngang gối chân lành, giữ 2 giây, hạ từ từ.
• Làm: 10–15 lần × 3 hiệp, mỗi ngày.
• Đúng khi: gối không bị cong khi nâng.

Cả 4 bài là bài nền của giai đoạn phục hồi. Kênh YouTube Bs Tú Dây Chằng và TikTok @bs.tu.day.chang có video hướng dẫn các bài tập phục hồi dây chằng, xem 1 lần trước khi tập để chỉnh đúng tư thế.

Mốc tự kiểm tra trước ngày mổ

Mốc	Đạt khi
Duỗi gối	Thẳng như chân lành
Gập gối	Ngồi ghế thả chân được, gót kéo về dưới ghế được
Sưng	Gối hai bên gần bằng nhau
Cơ đùi	Nâng chân thẳng không bị cong gối
Đi lại	Đi bộ trong nhà không khập khiễng

Nếu tới gần ngày mổ mà gối vẫn sưng to hoặc duỗi không thẳng, hãy báo bác sĩ mổ. Có khi dời lịch vài tuần lại tốt hơn cho kết quả lâu dài.

---

Khi nào phải đi khám?

Đi khám ngay nếu (trước hoặc sau mổ): - Sốt trên 38,5°C, gối đỏ, nóng, đau tăng dữ dội. - Bắp chân một bên sưng to, bóp vào đau. - Bàn chân tê, lạnh, mất cảm giác kéo dài sau khi thuốc tê đã phải hết. - Vết mổ chảy dịch vàng, có mùi, hoặc hở. - Khó thở, đau ngực.

Hẹn khám trong 1–2 ngày nếu: - Đau không đỡ dù đã dùng thuốc đúng giờ theo chỉ định của bác sĩ. - Đang chờ mổ mà gối bị kẹt, không duỗi thẳng được. - Gối sưng to lên trở lại sau khi đã bớt.

---

Câu hỏi thường gặp

Gây tê tủy sống mổ dây chằng có tỉnh không?

Có thể tỉnh hoặc ngủ lơ mơ, tùy mức thuốc an thần. Dù tỉnh, bạn không thấy và không cảm nhận được ca mổ. Hai chân sẽ tê và nặng trong vài giờ, đó là bình thường ².

Mổ nội soi dây chằng chéo trước có phải nằm viện lâu không?

Thường không. Nhiều nơi cho về trong ngày hoặc ngày hôm sau, và bạn đi được bằng nạng và nẹp ngay hôm mổ ¹. Thời gian nằm viện cụ thể do bác sĩ mổ quyết định.

Có cần tập trước khi mổ dây chằng không?

Nên tập. Đưa gối vào phòng mổ khi đã duỗi thẳng được, gần hết sưng và cơ đùi còn khỏe giúp hồi phục sau mổ tốt hơn ³⁴.

Chuẩn bị tốt thì ca mổ chỉ là một ngày, còn việc tập kéo dài nhiều tháng sau đó. Bạn muốn biết trước sau mổ tuần nào tập gì, đạt tiêu chí nào mới tăng bài, hãy lấy phác đồ. Ebook 7 sai lầm thì nên đọc ngay từ trước khi mổ, để biết những lỗi khiến nhiều người tập hoài mà cơ đùi không lên và tránh từ tuần đầu.

⚠️ Lưu ý y tế: Bài viết để bạn hiểu và chuẩn bị, không thay thế lời khám và chỉ định của bác sĩ mổ và bác sĩ gây mê. Cách vô cảm, thuốc giảm đau và lịch nhịn ăn luôn theo hướng dẫn riêng của bệnh viện nơi bạn mổ.

Tài liệu tham khảo