Tác giả: BS. Nguyễn Minh Tú – Bác sĩ Phục hồi chức năng Cơ Xương Khớp | Cập nhật: 10/2026

Trả lời ngắn: phần lớn trường hợp không nguy hiểm. Nếu bạn mổ lấy gân ở mặt trong gối, tê ở mặt trong gối, mặt trong cẳng chân, có khi lan xuống mắt cá trong, thường là do một nhánh dây thần kinh cảm giác bị chạm vào lúc mổ. Tình trạng này hay gặp và nhiều người đỡ dần trong 1–2 năm ¹. Nhưng nếu tê ở mu bàn chân, cả bàn chân, kèm yếu chân hay đau lưng lan xuống, thì đó có thể là chuyện khác và cần đi khám.

---

Tê bì sau mổ dây chằng là do đâu?

Khi mổ tái tạo dây chằng chéo trước, bác sĩ hay lấy gân ở mặt trong, phía dưới gối (gân cơ đùi sau) để làm dây chằng mới. Ngay vùng đó có một dây thần kinh nhỏ chạy qua, gọi là thần kinh hiển. Dây này không điều khiển cơ, nó chỉ lo cảm giác ngoài da: mặt trước trong của gối, mặt trong cẳng chân, xuống tới mắt cá trong và mép trong bàn chân.

Dây thần kinh này nằm rất sát đường lấy gân, nên dễ bị kéo căng hoặc chạm vào trong lúc mổ ². Hệ quả là da vùng đó tê, rần rần, sờ vào thấy “cách một lớp”. Cơ vẫn khỏe, chân vẫn đi được bình thường.

Một nghiên cứu theo dõi 159 người mổ dây chằng bằng gân cơ đùi sau cho thấy ¹: - Ngay sau mổ, khoảng 55% bị tê do thần kinh hiển. - Trong số người bị tê, khoảng 4 trên 10 người hết tê hoàn toàn, trung bình sau khoảng 11 tháng, có người tới 24 tháng mới hết. - Tới lần khám cuối, trung bình gần 5 năm sau mổ, khoảng 32% vẫn còn tê ở một mức nào đó.

Nói cách khác: mổ xong 1 năm mà vẫn còn tê ở mặt trong gối, cẳng chân là chuyện khá thường gặp, không có nghĩa ca mổ hỏng.

Một tình huống rất hay gặp (minh họa, không phải một bệnh nhân cụ thể): mổ được hơn 1 năm, đã đá bóng lại, gối vững. Nhưng mỗi lần mang tất hay xoa kem, mặt trong cẳng chân vẫn thấy tê tê như đeo găng tay mỏng. Người đó lo “dây thần kinh hỏng rồi”. Khi khám, cơ cẳng chân và bàn chân vẫn khỏe, vùng tê đúng đường đi của thần kinh hiển và nhỏ dần so với lúc mới mổ. Trường hợp này thường chỉ cần theo dõi.

---

Tê bì chân sau mổ dây chằng bao lâu thì hết?

Không ai hẹn trước được ngày hết. Theo nghiên cứu ở trên, người hồi phục thường thấy đỡ trong khoảng 1 đến 24 tháng ¹. Vùng tê ở ngay dưới gối có tỷ lệ hồi phục cao hơn vùng tê kéo dài xuống cẳng chân ¹.

Cách theo dõi đơn giản tại nhà: 1. Lấy bút bi khoanh viền vùng tê trên da, chụp ảnh lại. 2. Làm lại mỗi tháng một lần, cùng ánh sáng, cùng tư thế. 3. Vùng tê nhỏ dần hoặc giữ nguyên là dấu hiệu yên tâm. Vùng tê to ra, lan sang chỗ mới là dấu hiệu cần đi khám.

Tê ngoài da do thần kinh hiển không có thuốc nào “nối” lại được ngay. Nếu tê kèm đau rát khó chịu, việc dùng thuốc giảm đau thần kinh là theo chỉ định của bác sĩ, không tự mua.

---

Tê ở vùng nào thì yên tâm, vùng nào cần khám?

Dùng đầu ngón tay chạm nhẹ, so hai chân. Bạn đang ở cột nào?

Thường do thần kinh hiển, hay gặp sau mổ	Không giống do mổ lấy gân, nên đi khám
Mặt trước trong của gối, quanh vết mổ	Mu bàn chân, mặt ngoài cẳng chân
Mặt trong cẳng chân, mắt cá trong	Cả bàn chân, các ngón chân, lòng bàn chân
Chỉ tê ngoài da, cơ vẫn khỏe	Tê kèm yếu nhấc mũi bàn chân, đi hay vấp
Vùng tê ổn định hoặc nhỏ dần	Tê mới xuất hiện, hoặc lan ra
Một chân, đúng chân mổ	Tê cả hai chân, kèm đau lưng lan xuống chân

Tê ở cột phải có thể đến từ nguyên nhân khác: dây thần kinh ở mặt ngoài gối, cột sống thắt lưng chèn ép, tiểu đường, thiếu chất, rượu bia… ³. Những nguyên nhân này không liên quan tới dây chằng, nên cần bác sĩ khám để tìm đúng chỗ.

Còn một kiểu “tê” nữa: cảm giác bàn chân không chắc, đứng một chân chênh vênh, dù da không tê. Dây chằng chéo trước vốn có các đầu nhận cảm giác báo cho não biết gối đang ở tư thế nào. Sau chấn thương và mổ, khả năng “cảm nhận vị trí gối” này hay bị giảm, nên các chương trình phục hồi luôn có bài tập thăng bằng ⁴. Phần này tập được, không cần chờ.

---

Bài tập phục hồi cảm giác và thăng bằng sau mổ dây chằng

Tập cho phần thăng bằng và cảm nhận mặt sàn. Các bài này không làm dây thần kinh hiển liền nhanh hơn, nhưng giúp chân vững hơn trong lúc chờ hồi phục.

Bài 1: Lăn bóng dưới lòng bàn chân

• Ngồi ghế, đặt quả bóng tennis dưới lòng bàn chân bên mổ.
• Lăn chậm từ gót ra mũi chân, rồi lăn ngang qua vòm bàn chân.
• Làm: 2 phút, 2 lần/ngày.
• Đúng khi: bàn chân ấm lên, cảm nhận mặt bóng rõ hơn sau vài phút.

Bài 2: Đứng một chân

• Đứng cạnh tường, chân trần. Đứng bằng chân mổ, mắt nhìn thẳng.
• Khi giữ được dễ dàng, chuyển sang nhắm mắt, rồi đứng trên gối mềm gấp đôi.
• Làm: 3 lần × 30 giây mỗi chân, 1–2 lần/ngày.
• Đúng khi: người ít chao, gối không đổ vào trong, thời gian giữ gần bằng chân lành.

Bài 3: Kiễng gót một chân

• Tay vịn nhẹ vào tường, đứng bằng chân mổ.
• Kiễng gót lên hết cỡ, hạ xuống chậm trong 3 giây.
• Làm: 3 hiệp × 10–15 lần, cách ngày.
• Đúng khi: mỏi rõ ở bắp chân, lên xuống đều, không nghiêng người.

Bài 4: Đi chân trần chậm trong nhà

• Đi chậm trên sàn phẳng, chạm gót trước, lăn dần qua vòm rồi tới mũi chân.
• Làm: 5 phút/ngày.
• Đúng khi: bạn cảm nhận được từng phần bàn chân chạm sàn.

Kênh YouTube Bs Tú Dây Chằng và TikTok @bs.tu.day.chang có video hướng dẫn các bài tập phục hồi sau mổ dây chằng. Xem một lần trước khi tập để biết tư thế đúng trông thế nào.

Đứng một chân chỉ là một phần. Trong lộ trình phục hồi, thăng bằng được tập tăng dần theo từng giai đoạn, kèm tiêu chí để biết lúc nào lên bài khó hơn, và những tiêu chí đó nằm trong phác đồ dưới đây.

---

Khi nào phải đi khám?

Đi khám ngay trong ngày nếu: - Tê xuất hiện đột ngột kèm yếu chân, không nhấc được mũi bàn chân, đi bị quét chân. - Tê cả hai chân, hoặc tê vùng mông, bẹn, kèm rối loạn đi tiểu, đại tiện. - Bắp chân một bên sưng to, nóng, bóp vào đau. - Bàn chân lạnh, tái hoặc tím so với bên kia.

Hẹn khám trong 1–2 ngày nếu: - Vùng tê to ra hoặc lan sang mu bàn chân, ngón chân. - Tê kèm đau rát, như điện giật, chạm nhẹ vào da cũng đau, mất ngủ. - Tê kèm đau lưng lan xuống chân. - Bạn có tiểu đường, hoặc tê kéo dài liên tục không rõ lý do ³.

---

Câu hỏi thường gặp

Mổ dây chằng 1 năm vẫn tê có phải mổ hỏng không?

Không. Tê ngoài da ở mặt trong gối và cẳng chân sau khi lấy gân là biến chứng hay gặp, nằm ở dây thần kinh cảm giác chứ không phải ở dây chằng mới ¹². Dây chằng có tốt hay không thì đánh giá qua độ vững của gối, không qua vùng tê.

Tê bì sau mổ dây chằng có tự hết không?

Nhiều người đỡ dần, thường trong khoảng 1–24 tháng, nhưng có một phần vẫn còn tê nhẹ lâu dài ¹. Hãy khoanh vùng tê mỗi tháng để theo dõi. Vùng tê lan rộng hay kèm yếu chân thì cần đi khám.

Tê như vậy có đá bóng, chạy bộ được không?

Tê ngoài da đơn thuần thường không cản trở việc chơi thể thao. Điều quyết định là gối đã đủ vững, cơ đùi đủ khỏe và thăng bằng tốt hay chưa. Nhóm Zalo Tập Online Trở Lại Thể Thao là nơi bạn có thể hỏi thêm khi chưa chắc.

Tê ngoài da thường chỉ cần theo dõi. Cái cần lo hơn là cái chân phía dưới vùng tê có đủ vững để quay lại sân chưa. Nếu bạn chưa biết mình đang ở giai đoạn nào và còn thiếu tiêu chí gì, hãy lấy phác đồ. Nếu đã hơn một năm mà đùi bên mổ vẫn nhỏ hơn, đứng một chân vẫn run, thì đọc ebook 7 sai lầm trước, vì lúc đó vấn đề thường nằm ở cách tập chứ không ở dây thần kinh.

⚠️ Lưu ý y tế: Bài viết để bạn hiểu và tham khảo, không thay thế lời khám của bác sĩ. Tê kèm yếu chân, tê cả hai chân hoặc tê lan rộng cần được khám trực tiếp.

Tài liệu tham khảo