BS TÚ XƯƠNG KHỚP

Điều Trị • Sản Phẩm • Blog • Bs Tú Là Ai?

Bác sĩ Nguyễn Minh Tú tư vấn phục hồi

Gù lưng ở người già: tập gì để lưng thẳng hơn?

November 13, 2026

Tác giả: BS. Nguyễn Minh Tú – Bác sĩ Phục hồi chức năng Cơ Xương Khớp | Cập nhật: 11/2026

Trả lời ngắn: gù lưng ở người già nên tập cơ lưng (nhóm cơ dọc hai bên cột sống), bài mở ngực và bài tập tư thế, đều đặn nhiều tháng. Một nghiên cứu cho người 60–88 tuổi tập 3 buổi mỗi tuần trong 6 tháng giúp lưng bớt gù đo được trên phim 1. Nhưng nếu lưng gù do lún xẹp đốt sống vì loãng xương, bố mẹ phải đi khám trước khi tập, vì có những động tác cần tránh.

Bác sĩ Nguyễn Minh Tú tư vấn phục hồi
Bác sĩ Nguyễn Minh Tú tư vấn phục hồi

Gù lưng ở người già do đâu?

Nhìn từ bên cạnh, lưng trên của ai cũng hơi cong ra sau. Khi đường cong này lớn quá mức, đầu đổ ra trước, vai tròn, ta gọi là gù lưng. Theo một tổng quan năm 2020, khoảng 20–40% người cao tuổi bị gù lưng rõ 2.

Có 4 nguyên nhân hay gặp, thường đi cùng nhau:

  1. Cơ lưng yếu đi theo tuổi. Nhóm cơ chạy dọc hai bên cột sống có nhiệm vụ kéo lưng thẳng lên. Ít vận động thì cơ này teo, lưng bị “kéo” về phía trước.
  2. Thói quen ngồi cúi. Ngồi xem điện thoại, nhặt rau, khâu vá cả buổi. Lâu ngày cơ ngực co ngắn lại, cơ lưng giãn ra và yếu đi.
  3. Đĩa đệm thoái hóa, mỏng dần ở phía trước, làm cột sống ngả về trước.
  4. Lún xẹp đốt sống do loãng xương. Đốt sống bị xẹp phía trước thành hình cái nêm. Cứ mỗi đốt bị xẹp, góc gù tăng thêm khoảng 3,8 độ, và khoảng 40% người gù lưng có xẹp đốt sống 2.

Một tình huống rất hay gặp (minh họa, không phải một bệnh nhân cụ thể): con cái về quê thấy mẹ đi lom khom hơn năm ngoái, mặc áo dài thấy vạt trước chùng xuống. Hỏi thì mẹ bảo “già rồi ai chả thế”. Thật ra gù nhanh trong một năm là dấu hiệu cần đi kiểm tra xương, không chỉ là chuyện tuổi tác.


Gù lưng do loãng xương: phải khám trước khi tập

Đây là phần quan trọng nhất của bài. Với người bị xẹp đốt sống, một số động tác có thể làm xẹp thêm đốt khác. Hướng dẫn tập luyện cho người loãng xương của Anh khuyên người đã có xẹp đốt sống nên tránh cúi gập lưng nhanh, mạnh, lặp lại nhiều lần, nhất là khi đang cầm vật nặng, và nên có chuyên môn hướng dẫn khi bắt đầu 3.

Nghi gù do loãng xương nếu bố mẹ có từ 1 dấu hiệu trở lên: - Lưng gù tăng nhanh trong vài tháng đến 1 năm. - Thấy thấp đi rõ so với thời trẻ (quần áo cũ dài ra, phải với cao hơn mới lấy được đồ). - Từng đau lưng đột ngột sau một cú ngã nhẹ, một lần bê đồ, thậm chí sau cơn ho mạnh. - Từng gãy xương cổ tay, xương hông do ngã nhẹ. - Phụ nữ đã mãn kinh nhiều năm, người gầy, người dùng thuốc corticoid lâu ngày theo chỉ định.

Khi đó, bố mẹ cần chụp X-quang cột sống và đo mật độ xương. Điều trị loãng xương là theo chỉ định của bác sĩ. Tập luyện vẫn rất cần, nhưng chọn bài phù hợp sau khi đã biết đốt sống ra sao.

Động tác người nghi loãng xương nên tránh khi chưa khám: - Gập bụng kiểu nằm ngửa ngồi dậy. - Cúi gập người cho tay chạm mũi chân. - Vặn xoay người mạnh, nhanh (như vặn người hết cỡ sang hai bên). - Cúi lưng bê vật nặng.


Gù lưng ở người già tập gì? 5 bài tại nhà

Tập trong giới hạn: mỏi cơ là đúng, đau nhói ở lưng là dừng. Bài 1 và Bài 4 chỉ làm khi đã khám và bác sĩ không thấy xẹp đốt sống mới.

Bài 1: Nằm sấp nâng ngực nhẹ

  • Nằm sấp, kê một gối mỏng dưới bụng, hai tay xuôi theo thân.
  • Siết bả vai về sau, nhấc đầu và ngực lên khỏi giường chỉ vài phân, mắt nhìn xuống sàn. Giữ 3 giây, hạ xuống.
  • Làm: 8–10 lần × 2 hiệp, 1 lần/ngày.
  • Đúng khi: thấy mỏi ở cơ hai bên lưng trên, không đau thắt lưng.

Bài 2: Áp lưng vào tường, thu cằm

  • Đứng quay lưng vào tường, gót cách tường một bàn tay. Mông và lưng trên chạm tường.
  • Thu cằm vào như gật đầu nhẹ, đẩy sau đầu về phía tường. Giữ 5 giây.
  • Làm: 10 lần, 2–3 lần/ngày.
  • Đúng khi: gáy thấy căng nhẹ, mắt vẫn nhìn thẳng chứ không ngửa lên trần.

Bài 3: Ngồi ghế ép hai bả vai

  • Ngồi thẳng trên ghế tựa, hai tay đặt trên đùi.
  • Kéo hai bả vai ra sau và xuống dưới, như muốn kẹp một cây bút giữa hai bả vai. Giữ 5 giây.
  • Làm: 10–15 lần × 2 hiệp, làm bất cứ lúc nào ngồi xem tivi.
  • Đúng khi: ngực mở ra, vai không nhún lên tai.

Bài 4: Nằm ngửa mở ngực trên khăn cuộn

  • Cuộn một khăn tắm thành ống dài, đặt dọc theo sống lưng khi nằm ngửa. Đầu kê gối thấp.
  • Dang hai tay sang hai bên, lòng bàn tay ngửa, để ngực tự mở ra. Thở chậm. Giữ 2–3 phút.
  • Làm: 1–2 lần/ngày.
  • Đúng khi: ngực căng nhẹ, dễ thở sâu hơn. Đau lưng thì bỏ khăn, nằm phẳng.

Bài 5: Đi bộ “đầu cao”

  • Đi bộ nhẹ, tưởng tượng có sợi dây kéo đỉnh đầu lên trần. Mắt nhìn xa phía trước, không nhìn xuống chân.
  • Làm: 15–30 phút/ngày, chia 2–3 lần nếu mỏi.
  • Đúng khi: đi xong thấy lưng mỏi đều, không đau buốt.

Kênh YouTube Bác sĩ Minh Tú có video hướng dẫn các bài tập cho lưng và cho người lớn tuổi. Bố mẹ có thể mở tivi xem trước một lượt, con cái đứng cạnh chỉnh tư thế cho lần đầu.

Mỗi người gù một kiểu: có người gù do cơ, có người gù do xẹp đốt sống, có người cả hai. Nếu bạn chưa biết lưng của bố mẹ thuộc kiểu nào và nên bắt đầu từ bài nào, cứ gửi cho bác sĩ vài dòng mô tả.

💬 Hỏi miễn phí bác sĩ Minh Tú

Gửi cho bác sĩ tình trạng lưng của bố mẹ: gù từ bao giờ, có đau lưng đột ngột hay từng gãy xương không, đã đo loãng xương chưa. Bác sĩ sẽ gợi ý bài nên bắt đầu và động tác cần tránh.

Nhắn tin cho bác sĩ →

Tập bao lâu thì lưng thẳng hơn? Mốc tự kiểm tra

Nói thật để bố mẹ không nản: lưng đã gù nhiều năm sẽ không thẳng lại như thời trẻ. Trong nghiên cứu nói ở trên, sau 6 tháng tập 3 buổi mỗi tuần, nhóm tập giảm được khoảng 3 độ gù so với nhóm không tập 1. Con số nghe nhỏ, nhưng gần bằng mức gù tăng thêm sau một lần xẹp đốt sống. Tức là tập đều giúp “lấy lại” phần đáng kể, và quan trọng hơn là giữ cho lưng không gù nặng thêm.

Những thay đổi bố mẹ thường cảm nhận được sớm hơn: đứng lâu đỡ mỏi lưng, ngẩng đầu nhìn lên dễ hơn, thở sâu thoải mái hơn.

Cách tự theo dõi mỗi tháng: - Đứng sát tường: gót, mông, lưng trên chạm tường, mắt nhìn thẳng. Đo khoảng cách từ sau đầu tới tường bằng số ngón tay. Khoảng cách nhỏ dần là tốt. - Chụp ảnh nghiêng cùng một chỗ, cùng một tư thế đứng tự nhiên. So ảnh tháng này với tháng trước. - Ghi lại bố mẹ đứng nấu ăn, đi chợ được bao lâu thì mỏi lưng.


Bác sĩ Tú hướng dẫn bài tập sau thay khớp gối
Bác sĩ Tú hướng dẫn bài tập sau thay khớp gối

Thói quen hằng ngày giúp lưng bớt gù

  • Đưa đồ lên ngang tầm mắt: điện thoại, sách báo, tivi. Cúi nhìn điện thoại cả tiếng là kéo lưng gù thêm mỗi ngày.
  • Ngồi ghế có tựa lưng, kê một gối nhỏ sau thắt lưng. Tránh ngồi ghế đẩu thấp nhặt rau, gấp quần áo hàng giờ.
  • Gối ngủ vừa phải, không chồng 2–3 gối cao làm đầu gập về trước.
  • Đổi tư thế mỗi 30–45 phút khi ngồi lâu: đứng dậy, ép bả vai vài lần (Bài 3).
  • Bê đồ: khuỵu gối, giữ đồ sát người. Người đã có xẹp đốt sống thì nhờ người khác bê đồ nặng.

Khi nào phải đi khám?

Đi khám ngay nếu: - Đau lưng dữ dội, đột ngột sau ngã, sau bê đồ hoặc sau cơn ho, không đứng thẳng được. - Tê, yếu hai chân, đi đứng loạng choạng. - Rối loạn tiểu tiện, đại tiện mới xuất hiện.

Hẹn khám trong 1–2 ngày nếu: - Lưng gù tăng nhanh trong vài tháng, thấp đi rõ 4. - Đau lưng kéo dài kèm sụt cân không rõ lý do, sốt về chiều, đau tăng về đêm. - Gù kèm khó thở, nhanh no khi ăn. - Chưa từng đo loãng xương mà có các dấu hiệu nghi ngờ ở trên.


Câu hỏi thường gặp

Gù lưng ở người già có chữa được không?

Gù đã lâu thì khó thẳng hẳn, nhưng tập đúng giúp lưng bớt gù, bớt mỏi và ngăn gù nặng thêm 1. Nếu gù do xẹp đốt sống vì loãng xương, cần khám để điều trị loãng xương theo chỉ định của bác sĩ, song song với tập.

Người già gù lưng có nên đeo đai chống gù không?

Đai chỉ nhắc bố mẹ ngồi thẳng, không làm cơ lưng khỏe lên. Đeo cả ngày còn khiến cơ lưng “lười” hơn. Người bị xẹp đốt sống mới có thể được bác sĩ cho đeo nẹp lưng một thời gian, khi đó dùng theo chỉ định. Muốn hỏi riêng về trường hợp của bố mẹ, nhắn fanpage Bác sĩ Minh Tú.

Bố mẹ bị loãng xương có tập được không?

Được, và rất nên tập. Hướng dẫn cho người loãng xương khuyên tập tăng sức cơ, tập thăng bằng và tập cơ lưng để giữ tư thế, chỉ cần tránh các động tác cúi gập mạnh, nhanh và lặp lại 3. Nên khám để biết có xẹp đốt sống chưa trước khi chọn bài.

Gù lưng không phải chuyện “già thì phải thế”. Tập đúng, sớm và đều giúp bố mẹ đứng thẳng hơn, đi chợ, bế cháu đỡ mỏi. Nếu chưa biết bắt đầu từ đâu, hãy gửi bác sĩ tình trạng của bố mẹ.

💬 Hỏi miễn phí bác sĩ Minh Tú

Mô tả lưng gù của bố mẹ (có thể gửi kèm ảnh chụp nghiêng). Bác sĩ sẽ gợi ý nên đi khám gì trước và bài tập nào phù hợp để bắt đầu tại nhà.

Nhắn tin cho bác sĩ →

⚠️ Lưu ý y tế: Bài viết để bạn hiểu và tham khảo, không thay thế lời khám của bác sĩ. Người nghi loãng xương hoặc xẹp đốt sống cần khám trước khi tập. Không tự ý dùng hay ngừng thuốc điều trị loãng xương.

🎥 Xem video hướng dẫn và hỏi đáp cùng bác sĩ Tú

Facebook YouTube Zalo tư vấn

Tài liệu tham khảo


  1. Katzman WB, Vittinghoff E, Lin F, et al. Targeted spine strengthening exercise and posture training program to reduce hyperkyphosis in older adults: results from the study of hyperkyphosis, exercise, and function (SHEAF) randomized controlled trial. Osteoporos Int. 2017;28(10):2831–2841. pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC5873977 ↩↩↩

  2. Koelé MC, Lems WF, Willems HC. The Clinical Relevance of Hyperkyphosis: A Narrative Review. Front Endocrinol. 2020;11:5. frontiersin.org/articles/10.3389/fendo.2020.00005/full ↩↩

  3. Brooke-Wavell K, Skelton DA, Barker KL, et al. Strong, steady and straight: UK consensus statement on physical activity and exercise for osteoporosis. Br J Sports Med. 2022;56:837–846. ↩↩

  4. NHS. Kyphosis. nhs.uk/conditions/kyphosis ↩

blog author avatar

Bác sĩ Nguyễn Minh Tú

Bác sĩ chuyên chấn thương thể thao và phục hồi chức năng sau mổ dây chằng chéo trước (ACL). Nhà sáng lập BST Rehab Solutions — hệ thống phục hồi chức năng online đồng hành cùng bệnh nhân qua video và Zalo.

Back to Blog

Bác sĩ Tú – Phục hồi vận động · Bác sĩ hướng dẫn tập phục hồi sau chấn thương cơ xương khớp - dây chằng | Hotline: 0972229108 | Email: [email protected] | Gò Vấp, TP. Hồ Chí Minh | Nội dung mang tính hướng dẫn tập luyện, không thay thế khám trực tiếp. © 2026 Bác sĩ Tú.