BS TÚ XƯƠNG KHỚP

Điều Trị • Sản Phẩm • Blog • Bs Tú Là Ai?

Bác sĩ chỉnh tư thế khi tập cơ thân

Rách sụn chêm có tập gym được không? Bài nào giữ, bài nào bỏ

November 08, 2026

Tác giả: BS. Nguyễn Minh Tú – Bác sĩ Phục hồi chức năng Cơ Xương Khớp | Cập nhật: 11/2026

Trả lời ngắn: có, và nên tập, miễn là gối không bị kẹt khóa và không sưng to. Phần lớn bài tập chân vẫn giữ được, chỉ cần giới hạn độ gập gối và bỏ tạm những động tác xoắn, vặn, nhảy. Người rách sụn chêm mà bỏ hẳn tập chân thì cơ đùi teo nhanh, gối càng yếu và càng dễ đau hơn.

Bác sĩ chỉnh tư thế khi tập cơ thân
Bác sĩ chỉnh tư thế khi tập cơ thân

Rách sụn chêm có tập gym được không?

Nhiều người vừa đọc kết quả “rách sụn chêm” là xóa hết ngày tập chân khỏi lịch. Lý do nghe hợp lý: sợ tạ đè lên làm rách thêm. Nhưng các nghiên cứu lại cho thấy điều ngược lại: tập tạ tăng dần là một phần của điều trị.

  • Trong một thử nghiệm trên người rách sụn chêm kiểu thoái hóa, nhóm tập 12 tuần với các bài sức mạnh tăng dần có chức năng gối sau 2 năm không kém nhóm mổ, và cơ đùi khỏe hơn 1.
  • Đồng thuận chuyên gia châu Âu – Mỹ năm 2024 khuyên chương trình tập có giám sát khoảng 12 tuần, gồm tập khỏe chân, thăng bằng, hông và cơ thân mình 2.

Cái cần tránh không phải là “tạ”, mà là kiểu lực. Sụn chêm chịu ép tốt hơn chịu xoắn. Đồng thuận trên cũng chỉ ra các động tác làm sụn chêm dễ tổn thương: xoay cắt hướng, tiếp đất mạnh, quỳ gối, ngồi xổm sâu 2. Ngoài ra, khi gối gập càng sâu, lực ép ở khớp càng lớn 3. Đó là lý do mọi điều chỉnh dưới đây xoay quanh độ sâu và xoắn vặn.

Một tình huống rất hay gặp (minh họa, không phải một bệnh nhân cụ thể): một bạn 28 tuổi tập gym 3 năm, rách sụn chêm trong sau một lần đá bóng. Bạn chỉ tập thân trên suốt 2 tháng. Lúc quay lại tập chân, chân đau nhỏ hẳn so với chân kia, squat tạ nhẹ cũng run. Cơ teo vì nghỉ mới là thứ làm gối đau thêm.


Bài nào giữ, bài nào sửa, bài nào tạm bỏ?

Bảng dưới đây dùng cho giai đoạn gối đã hết sưng, không kẹt, đi lại bình thường.

Nhóm Bài Cách làm
✅ Giữ Đạp leg press Gối gập tới khoảng 90 độ, không hạ sâu hơn
✅ Giữ Romanian deadlift (gập hông, gối hơi cong) Gối gần như đứng yên, ít gập, ít xoắn
✅ Giữ Máy gập gối nằm sấp (leg curl) Tạ vừa, không giật
✅ Giữ Xe đạp tập, máy đi bộ dốc nhẹ Khởi động, tập sức bền
🔧 Sửa Squat Hạ tới chạm ghế/hộp ngang gối thay vì xuống sát gót
🔧 Sửa Lunge Đổi sang chùng chân đứng yên một chỗ, không bước tới bước lui
🔧 Sửa Bulgarian split squat Hạ nông, tăng tạ chậm
⏸️ Tạm bỏ Squat sâu chạm gót có tạ nặng Gối gập sâu nhất, ép nhiều nhất
⏸️ Tạm bỏ Nhảy hộp, nhảy dây, burpee Lực tiếp đất lớn
⏸️ Tạm bỏ Lunge xoay người, bước ngang có xoay Xoắn gối khi chân đang chịu lực
⏸️ Tạm bỏ Ngồi xổm, quỳ gối lâu (kể cả lúc giãn cơ) Kẹp sụn chêm ở tư thế gập sâu

“Tạm bỏ” không phải bỏ vĩnh viễn. Những bài này được đưa lại dần khi gối qua các mốc ở phần sau.

Bảng trên dành cho rách sụn chêm. Nếu bạn chưa chắc gối đau vì sụn chêm hay vì gân bánh chè, dải chậu chày hay chỗ khác, hãy tra theo vị trí đau trước, vì mỗi chỗ có bài cần giữ và cần bỏ khác nhau.

📘 Tải miễn phí: Cẩm nang tự kiểm tra khớp gối: 8 dấu hiệu theo vị trí đau

Đau mặt trong, mặt ngoài, gối kẹt hay gối sưng: tự kiểm tra trong 5 phút để biết gối đang gặp vấn đề gì trước khi xếp lại lịch tập.

Nhận cẩm nang miễn phí →

Buổi tập chân mẫu khi đang rách sụn chêm

Tập 2 buổi mỗi tuần, cách nhau ít nhất 1 ngày. Khởi động 8–10 phút xe đạp trước.

Quy tắc đau: đau trong lúc tập tối đa 3/10, và sáng hôm sau gối không sưng, không đau hơn. Vượt quá thì giảm tạ hoặc giảm độ sâu ở buổi sau.

Bài 1: Squat chạm hộp

  1. Đặt ghế hoặc hộp cao ngang gối phía sau.
  2. Hạ người chậm 3 giây đến khi mông chạm nhẹ mặt hộp, không ngồi hẳn xuống.
  3. Đứng lên, đẩy đều hai chân.

Làm: 3 hiệp × 8–10 lần. Đúng khi: hai gối đi theo hướng mũi chân, không đổ vào trong, không đau nhói ở khe khớp.

Bài 2: Leg press góc nông

  1. Ngồi máy, bàn chân đặt giữa bàn đạp, rộng bằng hông.
  2. Hạ tạ đến khi gối gập khoảng 90 độ.
  3. Đẩy lên, không khóa cứng gối ở cuối.

Làm: 3 hiệp × 10–12 lần. Đúng khi: lưng dưới không nhấc khỏi đệm, gối không lắc ngang.

Bài 3: Romanian deadlift

  1. Cầm tạ trước đùi, gối hơi cong và giữ nguyên.
  2. Đẩy hông ra sau, hạ tạ dọc theo chân đến khi thấy căng mặt sau đùi.
  3. Đẩy hông về trước để đứng lên.

Làm: 3 hiệp × 8–10 lần. Đúng khi: lưng thẳng, cảm giác làm việc ở mông và mặt sau đùi, gối gần như không gập thêm.

Bài 4: Đứng 1 chân trên đệm mềm

  1. Đứng chân đau trên gối mềm hoặc đệm thăng bằng.
  2. Gối hơi cong, giữ 30 giây. Khó hơn thì nhắm mắt hoặc tung bắt bóng.

Làm: 3 lần × 30 giây mỗi chân. Đúng khi: hông ngang, gối không đổ vào trong.

Tạ tăng theo nguyên tắc chung: làm dư được 1–2 lần so với mục tiêu thì tăng khoảng 2–10% 4. Video làm mẫu các bài tập chân cho người chơi thể thao có trên kênh YouTube Bs Tú Dây Chằng và TikTok @bs.tu.day.chang.


Khi nào được đưa lại squat sâu và bài nhảy?

Không tính theo số tuần, mà theo mốc gối làm được:

Mốc Được đưa lại
Squat chạm hộp ngang gối, có tạ, không đau, hôm sau không sưng Hạ hộp thấp dần, mỗi lần một nấc
Bulgarian split squat sâu không đau, hai chân làm số lần gần bằng nhau Bật nhảy tại chỗ nhẹ, tiếp đất 2 chân
Bật nhảy 2 chân không đau, không sưng Nhảy 1 chân, nhảy hộp thấp
Nhảy 1 chân và đổi hướng chậm không đau, không sợ Bài xoay, cắt hướng, quay lại thể thao

Gối sưng lại sau khi lên mốc mới thì lùi về mốc trước 1–2 tuần.


Bác sĩ tư vấn và theo dõi tiến độ tập của người bệnh
Bác sĩ tư vấn và theo dõi tiến độ tập của người bệnh

Khi nào phải đi khám?

Đi khám ngay nếu: - Gối bị khóa, kẹt cứng, không duỗi thẳng được. - Gối sưng to nhanh sau một buổi tập hoặc một cú vặn. - Không đứng hoặc không bước được trên chân đau.

Hẹn khám trong 1–2 ngày nếu: - Gối hay “sụp”, hụt chân khi tập hoặc khi đi. - Gối sưng lại sau hầu hết các buổi tập chân. - Tập đều 4–6 tuần mà đau không giảm, hoặc tăng.


Câu hỏi thường gặp

Rách sụn chêm có squat được không?

Được, với độ sâu giới hạn. Bắt đầu bằng squat chạm hộp ngang gối, tăng tạ trước, rồi mới hạ sâu dần khi không đau. Squat sâu chạm gót với tạ nặng nên để sau cùng.

Rách sụn chêm có chạy máy chạy bộ được không?

Được khi gối hết sưng, đi bộ nhanh và lên xuống bậc không đau. Bắt đầu với chạy xen đi bộ, tốc độ chậm, rồi tăng dần thời gian.

Tập gym có làm vết rách sụn chêm rộng thêm không?

Tập đúng giới hạn thì nguy cơ rất thấp. Cái làm rách thêm thường là xoắn vặn khi chân đang chịu lực, nhảy và tiếp đất mạnh, hoặc ngồi xổm sâu có tạ khi gối chưa sẵn sàng 2. Nhóm Zalo Tập Online Trở Lại Thể Thao là nơi bạn có thể hỏi bác sĩ khi chưa chắc một bài cụ thể.


Lịch tập trên chỉ đúng khi gối đang đau là do sụn chêm. Trước khi xếp lại cả tuần tập chân, hãy dành 5 phút soi lại vị trí đau và các dấu hiệu cần đi khám.

📘 Tải miễn phí: Cẩm nang tự kiểm tra khớp gối: 8 dấu hiệu theo vị trí đau

Bảng tra "vị trí đau → khả năng thường gặp", dấu hiệu gối kẹt, gối sưng, và lúc nào cần đi khám thay vì tiếp tục tập.

Nhận cẩm nang miễn phí →

⚠️ Lưu ý y tế: Bài viết để bạn hiểu và tham khảo, không thay thế việc thăm khám và chỉ định của bác sĩ.

🎥 Xem video hướng dẫn và hỏi đáp cùng bác sĩ Tú

Facebook YouTube TikTok Nhóm Zalo tập phục hồi

Tài liệu tham khảo


  1. Kise NJ, Risberg MA, Stensrud S, et al. Exercise therapy versus arthroscopic partial meniscectomy for degenerative meniscal tear in middle aged patients: randomised controlled trial with two year follow-up. BMJ. 2016;354:i3740. ↩

  2. Prill R, Ma CB, Wong SE, et al. The 2024 Formal EU-US Meniscus Rehabilitation Consensus: An ESSKA-AOSSM-AASPT Initiative. Part II: Prevention, Non-Operative Treatment, and Return to Sport. Int J Sports Phys Ther. 2025. ijspt.scholasticahq.com/article/140661 ↩↩↩

  3. Escamilla RF. Knee biomechanics of the dynamic squat exercise. Med Sci Sports Exerc. 2001;33(1):127–141. ↩

  4. American College of Sports Medicine. Progression models in resistance training for healthy adults (Position Stand). Med Sci Sports Exerc. 2009;41(3):687–708. ↩

blog author avatar

Bác sĩ Nguyễn Minh Tú

Bác sĩ chuyên chấn thương thể thao và phục hồi chức năng sau mổ dây chằng chéo trước (ACL). Nhà sáng lập BST Rehab Solutions — hệ thống phục hồi chức năng online đồng hành cùng bệnh nhân qua video và Zalo.

Back to Blog

Bác sĩ Tú – Phục hồi vận động · Bác sĩ hướng dẫn tập phục hồi sau chấn thương cơ xương khớp - dây chằng | Hotline: 0972229108 | Email: [email protected] | Gò Vấp, TP. Hồ Chí Minh | Nội dung mang tính hướng dẫn tập luyện, không thay thế khám trực tiếp. © 2026 Bác sĩ Tú.